Kişinin daha önce yaşadığı ve deneyimlediği bazı durumlarda, ortaya pozitif veya negatif etkili sonuçlar çıkar. Bu olumlu ya da olumsuz öğrenilmişlikler, geçmiş zamandaki hatıralarımızdan ve deneyimlemiş olduğumuz olaylardan kaynaklanır. Bu iyi veya kötü sonuçlar ise, kişinin ilerideki davranışlarında büyük ölçüde etkili olur. Pozitif veya negatif sonuçların, bir kişinin davranışlarında yol açtığı değişikliklere "Edimsel Koşullanma" denir.  Eğer birey daha önce bir davranışta bulunmuş ve bu davranışın sonucunda olumlu bir şekilde sonuç aldıysa, tekrar aynı davranışta bulunmaya yönelir. Aynı şekilde, eğer birey daha önce bir davranışta bulunmuş ve bu davranışın sonucunda olumsuz bir tepki aldıysa, bir daha benzer bir davranışta bulunmaz.

Skinner; Edimsel Koşullanma'’nın babasıdır. Kendi adını verdiği Skinner Kutusu ile tanınır. Bu kutu basit bir düzenek ile kurulmuştur. Manivela olarak adlandırılan kısım, her basışta yiyecek veya su gelen bir kısımdır. Yapılan deneyde, bir fare, bu kutuya konur. Farenin manivelaya her basışında, yiyecek veya su verilir. Bir süre sonra daha fazla yiyecek ve su almak için, içgüdüsel olarak, farenin manivelaya basışında artış gözlemlenir. Burada oluşan durum, farenin yaptığı bir davranış sonucunda olumlu ve hoş bir karşılık almasıdır. Farenin manivelaya basma hareketi, yiyecekle pekiştirilmiştir. Hatta deneyin ilerleyen safhalarında, fareye ayırt etme davranışı öğretilir. Kutu, içinde bir ışık yanarken fare manivelaya basarsa yemek verilir, fakat ışık söndüğünde fare manivelaya yönelirse yiyecek verilmez. Gözlemciler, bir süre sonra, farenin bu durumu kavradığını, ışık açıkken defalarca üst üste manivelaya bastığını fakat ışık söndüğünde yiyecek verilmeyeceğini deneyimlediği ve bildiği için manivelaya hiç basmadığını gördüler. Yani, fare, ışığı bir uyarıcı olarak kavramış ve ışığın yanmasına veya sönmesine göre davranışını belirlemiştir.

Bu deneyin ortaya koyduyu bir diğer nokta da, farenin yiyeceğe ulaşması için bir davranışta bulunması gerektiğini öğrenmesidir. Kutu içindeki fareye, yalnızca, manivelaya bastığında yiyecek ve su gelir. İşte bu, Edimsel Koşullanma’nın en temel ve ayırt edici özelliğidir. Yani, alınacak olan netice, mutlaka ve mutlaka farenin bir davranışta bulunmasına bağlıdır. Etkin rol alan faredir. Eğer fare manivelaya basmaz ise yiyecek veya su alamaz.

Klasik koşullanma ile edimsel koşullanma arasındaki en büyük fark budur. Klasik koşullanmada, denek hayvan, herhangi bir davranışta bulunmasa, manivelaya basmasa bile yemeği ve suyu alır. Yani denek hayvan, gözlemde etkin değildir. Bilinçli olarak bir harekette bulunmaz ve sürecin farkında değildir. Edimsel koşullanmada denek hayvan tamamen aktif, fakat klasik koşullanmada pasiftir.

Edimsel Koşullanma’da, “pekiştireç” önemli bir unsurdur. Farenin manivelaya basması için, onu bu davranışa yöneltecek bir pekiştireç yaratılmalıdır. Bu pekiştireç, denek hayvanın yaşamsal faaliyetlerini sürdürecek, temel gereksinimlerinden biridir. Bahsettiğimiz örnekte, fare için pekiştireç, yiyecek ve sudur.  İnsanlarda edimsel davranış, benzer şekilde gelişir. İnsanlar içgüdüleri ile harekete geçerler. Bu güdülerin sonucunda, çeşitli tepki ve davranışlar ortaya çıkar. Kişi, hedefine ulaşması için, bu tepki ve davranışlarının sonucu ile ve deneme yanılma yöntemiyle hareket eder. Kişi, bir ödül elde ederek, bulunduğu davranışın pozitif sonuç doğurduğunu kavrar ve bu davranışı tekrarlar. Bu şekilde, kişi hedefine ulaşmak için çeşitli davranışlarda bulunarak olumlu ya da olumsuz karşılık alır ve izlemesi gereken tutumu edimsel koşullama yardımı ile öğrenmiş olur.

Klasik ve edimsel koşullanmanın öğretim temeli, “öğrenme, bireyin bünyesince sunulan çeşitli uyarıcılara tepki göstermesi sonucunda oluşur” ortak görüşü üzerine kurulmuştur. Fakat Skinner’in öğrenme teorisinin en önemli ilkesi, bireyim davranışlarında, aldığı sonuçlara göre değişikler meydana gelmesidir. Pozitif olan sonuçlar o davranışı güçlendirmekte ve devamını sağlamakta, karşılaşılan olumsuz sonuçlar ise o davranışın olma olasılığını azaltmaktadır.

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 
Hosts Dosyası Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     StrokeIt 9.5     Avedesk Bölüm2     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     Murat Günak kimdir?     NanoTeknoloji Nedir?     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Barkod Nedir?     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     MouseIMP Pro     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     Windows Vista Sidebar     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     H-racer ve Hydrogen Station     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     AMD FireSTREAM Kartlara Logosunu Verdi     Pardus Linux 2007 Beta 2     Ürün İncelemesi: APC Back-UPS RS 1000VA Kesintisiz Güç kaynağı(KGK)     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     Apple iPhone     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Saab Bio Power     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     10.000 Pardus     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Mobility Radeon X1900     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Yahoo Messenger Vista !     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     F1'e geri sayım…     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Yod'm 3D     Vista Aero Reloaded     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     AeroClear Glass for Vista Theme     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     NuSphere PhpED IDE     Google Spreadsheets     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     İTÜRO     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     İTÜ Robot Olimiyatları     Free Loader güneş pili     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Güneş Enerjisi Nedir?     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Motorlarda Piston Tipleri ve Kullanılan Malzemeler     Hidrojen Yakıt Pilleri Nasıl Çalışır?     Crysis'in sahne tasarımlarına bir göz atalım     Geleceğin Yakıtı, Hidrojen Nedir?     Güneş Enerjisinden Elektrik Nasıl Elde Edilir?     Colin McRae: DIRT     Hidrojen Yakıt Pilinin Kullanım Alanları ve Dünya Üzerindeki Gelişimi     Bilgisayarın İcadı, Tarihçesi ve Dünyanın İlk Bilgisayarı     Telefonun İcadı (Alexander Graham BELL)     Hidrojen Nasıl Elde Edilir?    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler