Dağ yamaçlarından alçaldıkları için adyabatik ısınmaya bağlı olarak, doğmuş sıcak ve nispeten kuru rüzgarlara "fön" rüzgarları adı verilir.

İsmini Alpler'in kuzey eteklerindeki föhn bölgesinden almıştır. Fön rüzgarları etkileri ile ön plana çıkmaktadırlar. Estikleri zaman, kış mevsiminde çevre sıcaklığını 1-2 saat içerisinde 10-12 derece kadar arttırırken ılık zamanlarda ise çevreyi kurutup, orman yangınlarına sebep olabilmektedir. Akdeniz'den yüksek basınçtan doğan hava, Avrupa'ya alçak basınca doğru hareket eder ve Alpler'i aşıp alçalırken ısınır. Sirokko rüzgarları ile birbirine benzetilip karıştırılsa da hiç ilgileri yoktur.

Dağları aşıp ısınan fön dışında, başka fön tipleri de vardır. Atmosferde alçaldığı için ısınan ve kuraklaşan rüzgarlar da fön tipine girer. Ancak bu durumlar genel olarak dağ yamaçlarında görülmektedir. Başlıca fön tipleri ise şunlardır:

1-Klasik Fön: Nemli hava kütlelerinin yüksek bir dağ sırasını aşması, sonucunda belirir. En tipik örneği Alpler'in kuzey eteğinde beliren föndür. Yükselen hava kütlesi her 100 metrede 0. 44 derece soğurken, alçaldığında ise her 100 metrede 1 derece ısınır. Örneğin; 10 derece sıcaklıkta olan bir kütle 3000 metre yükselirse -2. 5 dereceye kadar soğur. Alçalmaya başladığında ise kütle 22 dereceyi bulur. Fön eserken hava bulutsuz, sıcak ve kuraktır. Birden fazla dağı aşan kütle ise bir hayli kuraklaşır.

2-Antisiklonal Fön: Geniş alanlı dağ sistemleri üzerinde bir antisiklon (hava kütlesi) yerleştiği zaman, antisiklon alçalarak çevreye dağılan hava akımları yamaç aşağı inerken fön etkisi yapar. Klasik fönden iki önemli farkı vardır. Birincisi, bu fön tipi dağın iki yamacında birden görülür. İkincisi ise, hava hareketlerindeki alçalma ve adyabatik ısınma dağlara bağlı olmadan yükseklerde başlar.

3-Serbest Atmosfer Fönü veya Yüksek Fön: Bu fönde yine bir antisiklon ile ilgilidir. Ancak, bu fönün yüksek yerşekilleri ile ilgisi yoktur. Hatta bu tip fön çukur yerşekilleri üzerinde de görülür. Fön, termik antisiklon alanlarında beliren sıcaklık terselmesine bağlıdır. Ortalama 1000-3000 metre yüksek olan terselme düzeyi üzerinde, alçalıcı hava akımlarında adyabatik ısınma nedeni ile fön olayı belirir. Alttan soğuma görüldüğü için hava soğuktur. Fön sadece yükseklerde etkisini gösterir.

Yeryüzünde fön oldukça yaygındır ve iyi tanınır, özel isimler alır. Kuzey Amerika'da batıdan gelip Kayalık Dağlarını aşan föne Chinook denir. Arjantin'de Andlardan inen rüzgarlara Zonda adı verilir. Bu tür rüzgarlara kutup çevresinde Grönland-Upernivik'te de rastlanır. Orta Asya dağlık bölgelerinde ve Güney Sibirya'da ise Ebe adını alır.

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     Avedesk 1.3 Bölüm 1     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     StrokeIt 9.5     Avedesk Bölüm2     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     Murat Günak kimdir?     NanoTeknoloji Nedir?     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Barkod Nedir?     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     MouseIMP Pro     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     H-racer ve Hydrogen Station     Windows Vista Sidebar     Pardus Linux 2007 Beta 2     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     Ürün İncelemesi: APC Back-UPS RS 1000VA Kesintisiz Güç kaynağı(KGK)     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     AMD FireSTREAM Kartlara Logosunu Verdi     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Apple iPhone     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Saab Bio Power     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     10.000 Pardus     Mobility Radeon X1900     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Microsoft Virtual PC 2007     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     Kuantum Bilgisayarlar     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Yahoo Messenger Vista !     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     F1'e geri sayım…     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Yod'm 3D     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Vista Aero Reloaded     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Türk insanına has Google Logoları…     AeroClear Glass for Vista Theme     NuSphere PhpED IDE     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     Google Spreadsheets     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     İTÜRO     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     İTÜ Robot Olimiyatları     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     Free Loader güneş pili     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Güneş Enerjisi Nedir?    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler