Gazne hükümdarna (970 - Gazne 1030) Mahmut "Gaznevi" de denir. Gazne Valisi Alp Tigin’in önde gelen komutanlarından, Sebük Tigin’in oğludur. Daha çocuk yaşta zekâsı ve yürekliliğiyle dikkat çekip Büst Valiliği’ne getirildi.

Babasıyla birlikte, Hindulara karşı düzenlenen Lamagan Savaşı’na (986/987) katılıp büyük yararlıklar gösterdi. 992’ de Ebu Ali Simcur’un Samanoğulları topraklarına saldırması üzerine Sebük Tiğin ve oğlu Mahmut’un yardımlarıyla bu tehlikeyi uzaklaştıran Hükümdar Nuh bu başarısından ötürü Mahmut’a Seyfettin sanını verip kendisini Horasan Valiliği’ne getirdi. Sebük Tigin 997’de ölünce yerine veliaht oğlu İsmail geçtiyse de öteki oğlu Mahmut kardeşine kendisinin yaşça daha büyük olduğunu, tahtı kendisine teslim etmemesi durumunda üzerine yürüyeceğini bildirdi. İsmail’in tahtından vazgeçmediğini görünce amcası

Buğracık ve kardeşi Nasr ile birleşerek Gazne’ye yürüdü. Kent önlerine geldiklerinde İsmail sığındığı kaleden çıkıp teslim oldu ve Mart 998’'de Mahmut Gazne tahtına çıktı. Karahanlı İlig Han Nasr bin Ali'’nin 999’'da Samanoğullarının başkenti Buhara’ya girerek hanedanının tüm üyelerini özkend’e sürmesi üzerine tam bir bağımsızlık kazanan Mahmut Horasan’a kardeşi Nasr’ı vali atadı. Horasan, Herat, Büst ve Kabil bölgesinde tam bir egemenlik kuran Gaznelİ Mahmut, dönemin ünlü hukukçularından Ebu Hamit el-İsferaini’yi Bağdat’a gönderip durumu Abbasi Halifesi el-Kadir-Billah’a bildirdi. Halife, Mahmut’un elçisini sevinçle karşıladı ve kendisine “hilat, ” taç ve bayrak gönderdi. Ayrıca “Velî-Emirü’l-müminin”, “Yeminü’d-devle” ve "Eminü’l-Mille” sanlarını verdi. İslam kaynaklarına göre “sultan” sanını kullanan ilk hükümdar Gazneli Mahmut’ tur. Gaznelilerin ilk bağımsız hükümdarı olan Gazneli Mahmut, önce Saffariler sonra da Karahanlılarla olan ilişkilerini yoluna koyup kuzey yönünü güven altına aldıktan sonra 1000’de 1. Hint seferine çıktı. Peşaver’e karşı düzenlenen bu seferle Caypal’ı tutsak alıp pek çok değerli ganimet elde etti (1001). Vayhand üzerine yaptığı 2. seferinde yine zengin ganimetlerle dönüp Gazi sanını aldı. Bhatiya Bölgesi’ne yapılan 3. seferde racanın canına kıyması sonucu çok sayıda tutsak ve fille birlikte büyük çapta ganimet elde edildi (1004). 1005 sonbaharında yapılan 4. seferinde Multan ele geçirildi ve Caypal’ın ailesinden Suhpal Müslüman oldu.

Gazneli Mahmut'un vali atandığı Suhpal, Gazneli Mahmut'un ayrılması üzerine islamdan dönüp ayaklandı, 5. Hint Seferi’ne çıkan Gazneli Mahmut Suhpal’ı tutsak alıp ölünceye kadar hapsettirdi. Pencap’a yapılan 6. Hint Seferi’nden zengin ganimetlerle dönüldü (1009). Narayan’ a yapılan 7. Hint Seferi barışla sonuçlandı. 1010’daki 8. Hint Seferi ile Multan’a giren Mahmut, Karmatileri ağır bir yenilgiye uğrattı. 1013'te 9. Hint Seferi’nde Naradin üzerine yürüyüp yeni ele geçirilen yerlerde mescitler yaptırdı (1014). Tapisar’a yapılan 10. seferde Hinduların büyük bir putu Gazne’ye getirildi. 1016’da yapılan 11. Hint Seferi kış nedeniyle başarısızlığa uğradı. 1018 sonbaharında 1018 sonbaharında Kanavc’a yürüyen Mahmut, pek çok putu kırıp büyük ganimetlerle döndü (12. Seter). 1019’daki 13. Seferde ise Kalincar racası üzerine gidildi ve Kabil'in doğusundaki bölge halkına İslamiyet kabul ettirildi. 1021. 'deki 14. Sefer başarısızlıkla sonuçlandı. 15. Sefer yine Kalincar’a yapıldı (1022). Gazneli Mahmut’un en ünlü Hint Seferi Sumnat’a yapılan 16. Seferdi. Sumnat' ta Hindistandaki tüm öteki putların hükümdarı olarak kabul edilen Tanrı Siva’ya ait ünlü bir put vardı. Binlerce ziyaretçinin armağanlar sunduğu tapınakta sürekli olarak hizmet veren 500 erkek ilahici ve dans eden 500 kadın vardı. Sultan Mahmut hem bu inancı yıkmak hem de zengin ganimet elde etmek amacıyla 1025'te sefere çıktı; bir yıl sonra Sumnat’a vardı. İkinci saldırıda kent ele geçirilip putlar yıkıldı, hazineler yağmalandı. Ünlü put da dört hükümdarı olarak kabul edilen Tanrı Siva’ya ait ünlü bir put vardı. Binlerce ziyaretçinin armağanlar sunduğu tapınakta sürekli olarak hizmet veren 500 erkek ilahici ve dans eden 500 kadın vardı. Sultan Mahmut hem bu inancı yıkmak hem de zengin ganimet elde etmek amacıyla 1025’'te sefere çıktı; bir yıl sonra Sumnat’a vardı. İkinci saldırıda kent ele geçirilip putlar yıkıldı, hazineler yağmalandı. Ünlü put da dört parçaya ayrılarak Gazne’ye götürüldü. Bu büyük zafer İslam dünyasında Mahmut’u söylence kahraman durumuna getirdi. Halife el-Kadir Billah da sultanı kutlayarak kendisine “Keh-füddevle ve’l-İslam” ünvanını verdi. Multan’a yapılan 17. Sefer de Çatların saklandıkları ada yağmalanıp içindeki-ter tutsak alındı.

Böylece Çatlar tehlikesini de ortadan kaldıran Sultan Mahmut Ahmed bin Yınaltekin’i Hint kuvvetlerinin başına geçirip Gazne’ye döndü. Son yılları Irak-ı Acem ve Horasan’da geçen Sultan Mahmut 1029’da Rey’e girip Büveyhilerin hâzinesini ele geçirdi. Batınileri dağıttı. Irak-ı Acem işlerini yoluna koyduktan sonra oğlu Mesut’u buraya vali atadı ve Nişabur’a döndü. Hastalığı nedeniyle son seferinde, başarısızlığa uğradı. Düzenlediği seferlerde İslamiyetin Hindistan’da yayılmasına çalışıp elde ettiği zengin ganimetlerle de ülkesini bayındır duruma getiren, Gazne, Belh ve Nişabur gibi kentlerin seçkin mimarlık eserleriyle süslenmesini sağlayan Gazneli Mahmut, Escedi, Gadaii, Ferruhi, Ferdevsi, El-Biruni, Unsuri gibi şairlere çeşitli açılardan destek olarak Farsçanın ve klasik İran edebiyatının doğuşuna katkıda bulundu.

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     Avedesk 1.3 Bölüm 1     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     Avedesk Bölüm2     StrokeIt 9.5     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     Murat Günak kimdir?     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     NanoTeknoloji Nedir?     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     Barkod Nedir?     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     MouseIMP Pro     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     Windows Vista Sidebar     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     H-racer ve Hydrogen Station     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     Ürün İncelemesi: APC Back-UPS RS 1000VA Kesintisiz Güç kaynağı(KGK)     Pardus Linux 2007 Beta 2     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Apple iPhone     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Saab Bio Power     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     10.000 Pardus     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     Mobility Radeon X1900     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     Microsoft Virtual PC 2007     Kuantum Bilgisayarlar     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Yahoo Messenger Vista !     F1'e geri sayım…     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     Yod'm 3D     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Vista Aero Reloaded     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     AeroClear Glass for Vista Theme     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     Türk insanına has Google Logoları…     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     Google Spreadsheets     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     NuSphere PhpED IDE     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     İTÜRO     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     Free Loader güneş pili     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     İTÜ Robot Olimiyatları     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Motorlarda Piston Tipleri ve Kullanılan Malzemeler     Güneş Enerjisi Nedir?    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler