Mezarların doğuşu, insanların ölümü ve insanların ölümden sonraki hayatına inanması gibi etkenler etkili olmuştur. Gerek insanların mezarıyla birlikte gömüldüğü araç gereçler, gerekse inançlarına bağlı olması, insan hayatının içinde ne kadar önemli olduğunun bir kanıtıdır.

Mezar farklılıkları; ilk olarak insanın yaşadığı yeri, coğrafi yapısı, yöre inançları bağlı olarak kremasyon ve inhumasyon gömme şekil adetleri arasında gösterebiliriz. İnhumasyon, insan vücuduna göre açılan çukurda, ellerin iki yana açılmış şekilde gömülmesidir. Kremasyon ise ölen insan vücudunun yüksek ısıda yakılmasıdır. Kremasyon uygulama sonucunda küller urno denilen kaplarda muhafaza edilir. Eski çağlarda kremasyon yapılmasının sebebi yakılarak ölen kişinin ruhunun göğe yükselmesi olarak nitelendirilmiştir. Amaç ruhu özgür bırakmaktır. Bu yöntem günümüzde bir çok toplumda uygulanır.

Arkeolojik verilere göre ilk insanlar günümüzden 100. 000 – 40. 000 yıl önce Rusya'daki Teshik Tash, Fransa'daki Mouistier ve Irak'taki Shanidar mağaralarda gömüldükleri görülmüştür. Bu mezar çeşitleri Prehistorik devirde görülmektedir. Mezarların yanında balta, taş aletler, hayvan kemiği gibi benzer araç ve gereçlerin bırakmaları o dönemin adetlerini görmemizde yardımcı olur.

M. Ö 8. 000 – 5. 500 yıllarında yani Neolitik Çağın başından itibaren, gömüler hem yerleşim hemde yerleşim dışında yer almaştır. Avlu, sokaklar, ev içlerinde yerleşme içindekilere örnek gösterebiliriz. Yerleşme dışındakiler ise mezarlık olarak tanımlarız. En eski yerleşim yerlerinden olan Çayönü'nde yerleşim içi mezarlarda bulunmaktadır. Gömüler, M. Ö. iki bin yıl itibari ile artık yerleşim içi gömüler yerleşim dışına çıkmıştır. Yerleşim içi gömülerin tercih edilmesinin sebebi; ölen insanın yaşam hayatı boyunca, günlük yaşamlarını sürdürdüğü meydanlarda, avlularda, evlerde ve şehir merkezleri olmuştur. Bu mezarların örneği Balıkesir, Yortan Çandarlı, Babaköy gibi yerlerde bulunmaktadır. Yapılan kazılarda küp, toprak, sandık mezarlar yan yanadır. Mezarların yapılış şekline göre farklı yerlerde değil aynı yerde bulunması da dikkat çekmiştir. Aynı halk grubunun yaşadığı bölgede yapılan kazılar sonucunda, farklı özelliklerde mezarlar bulunmuştur. Farklı bulunmasının ( intramural ve ekstramural ) sebebi Batı Anadolu'nun, Ege ve Yunanistan'ı diğer yandan Orta Anadolu'nun etkilerinde kalan farklı kültürleri gruplarının aynı bölgede ortak yaşam sürmeleri olmuştur. Bu da iki farklı kültürün Anadolu coğrafyası çerçevesinde yaşadığının kanıtıdır.

Tarihte Anadolu'da ölülerin çoğu tek, az bir kısmı ise çift olarak gömülmüştür. Anadolu'da kolektif gömme görülmemiştir. Bunun yanı sıra aile, kabile mezarları da yoktur. Ege tarafında yaşayan toplumların ev biçimli mezar anıtları, sahte kubbe, kayalara oyularak yapılan tapınakların bulunması çift olarak gömülmeye müsait değildir. Çift gömüler ilk olarak Alacahöyük'te Geç Kalkolitik Dönemi tarihlenen sanduka mezarlarıdır. Mezar da biri yetişkin erkek ve çocuk gömülmüştür. Bunların dışında hoker gömüleri de rastlanmıştır.

Ön tarihte bütün Anadolu'da hoker gömme şekline göre uygulanmıştır. Hoker, dizlerini karına, göğsüne ve çenesine kadar çekilerek gömülmesidir. Bu buluntuları tarihçiler bulunduğu şekillere göre tam hokey ve yarım hoker olarak sınıflandırılmıştır. Ölülerin bu şekilde gömülmesi hakkında birçok rivayet ortaya çıkmıştır. Bunlardan bir tanesi ölümlerin bir tür sonsuz uyku olarak nitelendirip bu forma göre hareket etmeleri olmuştur. Farklı bir görüş ise, ölülerin hortlaması durumuna karşın ölüleri bağlayıp hoker pozisyonu şeklinde gömerek önlem almaktadırlar. Hortlamaya karşın bugün bile bazı ilkel kavimlerin bu şekilde ölüleri gömüldükleri bilinmektedir. Kabul edilen bir görüşte hokerin ana karnında duruşunun taklit edildiğini dünyaya gözlerini nasıl açtıysa, diğer hayata da öyle gittiği düşünülmüştür. En yaygın kabul gören görüşte budur.  Hoker pozisyonunda, gömünün yapılan kazılara göre bir çok bölgede görülmüştür. M. Ö. 600. 000-10. 000 yılları itibaren dünyanın bir çok yerde yapılan kazılarda ortaya çıkmıştır. Buna karşın ( Orta ve Batı Avrupa, Mısır, İran, Avrasya ) halen kesin bir neden bulunamamıştır.  Tarihten günümüze birçok gömü çeşitleri ve yöntemleri bulunmaktadır. Mezar anıtların da yazılar yazılmış, şekiller çizilmiştir.

Mezarların yıkılması tahrip edilmesine karşın uyarılar da bulunulmuştur. Bir Yunan kentinde mezarlar ana yolları üzerinde yaşam alanlarına engel olmayacak şekilde yapılmıştır. Yunan kentine giderken ana yolları üzerinde nekropolisi görmek mümkündür. Yol kenarlarında olan mezarlar prestijli ziyaretçileri etkilemek amacıyla yapılmış, alçakgönüllü olanlar ise prestijli mezarların arkasında yüksek durumdadırlar. Fakir mezarlar, mezarların üstünde bir şey yazılmazken durumu daha iyi olan mezarlarda üstünde yazılı taşıtlar vardır. Zenginlerin mezar taşları; bir kaç metre yüksek heykeltıraş, rölyeflerle süslenmiş gösterişlidir. Bu türde mezarlar birkaç kuşağı görebilecek şekilde odalı yapılmıştır. Yunanlıların yaptığı Helenistik mezarlar Romalılar da sürdürmüştür. Halen kullanılan bu mezarlar, mozole biçiminde dönüştürülerek devam etmektedir. Akdeniz bölgesinde yıpranmamış en eski mezarlar türlerini görebiliriz. Türkiye'de 1200 tane Hierapolis'in mezarı içermektedir. Bunlar; Assos, Patara, Ksanthos nekropoller en iyi örneklerdir. Tahrip edilmesi, yol çalışmaları ve kanunların koruma alanında zayıf olması bu tür önemli anıtları kaybolması ve hasara uğramasına yol açmıştır. Vatandaşların bu alanda bilinçlenmesi gerekmektedir.

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     Avedesk 1.3 Bölüm 1     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     Avedesk Bölüm2     NanoTeknoloji Nedir?     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     Murat Günak kimdir?     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     Barkod Nedir?     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     MouseIMP Pro     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     Windows Vista Sidebar     H-racer ve Hydrogen Station     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     Pardus Linux 2007 Beta 2     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     AMD FireSTREAM Kartlara Logosunu Verdi     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     Ürün İncelemesi: APC Back-UPS RS 1000VA Kesintisiz Güç kaynağı(KGK)     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Saab Bio Power     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Apple iPhone     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     10.000 Pardus     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     Mobility Radeon X1900     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Microsoft Virtual PC 2007     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     Yahoo Messenger Vista !     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     Kuantum Bilgisayarlar     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     F1'e geri sayım…     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Yod'm 3D     Vista Aero Reloaded     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Türk insanına has Google Logoları…     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     AeroClear Glass for Vista Theme     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     Google Spreadsheets     NuSphere PhpED IDE     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     İTÜRO     İTÜ Robot Olimiyatları     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     Free Loader güneş pili     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Güneş Enerjisi Nedir?     Motorlarda Piston Tipleri ve Kullanılan Malzemeler     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Güneş Enerjisinden Elektrik Nasıl Elde Edilir?     Hidrojen Yakıt Pilleri Nasıl Çalışır?     Colin McRae: DIRT    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler