Bilgi ve iletişim teknolojileri, temel besin maddeleri gibi artık hayatın vazgeçilmezleri arasındaki yerini aldı. Dünya üzerinde ve Türkiye’de insanlar bu teknolojiler sayesinde kendilerini çeşitli sosyal medya ortamlarında var ediyor, yeni fikirler ve kültürlerle tanışıyor.

Bu yeni kültürlenme ve aydınlanma ortamında bunu yaparken bazı fikirleri beğenip yayarken, bazı fikir ve kültürleri ise öteki ve düşman ilan ediyor. Kendini taraf ve müdahil kılıyor. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanıcılar tarafındaki etki ve yansımaları pratikleri ve sunduğu perspektifler bugüne dek sayısız makale ve tartışmanın konusu oldu. Kuşkusuz bu konu hakkında söylenecek ve tartışılacak çok şey de var. İnternetin ve ona bağlı bilgi iletişim teknolojilerinin hayatımıza her geçen gün daha büyük bir yayılımla girmesi, beraberinde bu mecranın da devletlerin ve çeşitli çıkar gruplarının daha önce görülmemiş müdahalelerini doğurdu. Hayatın her alanında karşımız çıkan bu yeni teknolojilerle birlikte her geçen gün yeni kavram ve parametreler de hukuk literatürüne girmektedir.

Teknoloji ve demokrasi kavramları gelişme kaydettikçe ‘devlet’ olarak adlandırdığımız sistemlerin vatandaşlar üzerindeki egemenlik ve kontrol yöntemleri de yeni değişmektedir. Bu yazımızın da ana konusu olan ‘’Soğutma Etkisi’ ya da bilişim hukuku literatüründeki adıyla ‘chilling efect’ de bu kavramlardan biridir. Bu kavram Batı’da daha çok kişiyi yapacakları nedeniyle karşılaşacağı yaptırımları hatırlatarak, bir tür caydırmaya teşvik ettiği için ‘ürpertme etkisi’ olarak anılır. Basitçe basında kamu yasama ve yargı erkindeki kamu görevlilerinin çeşitli açıklamaları nedeniyle devlet tarafından cezalandırılma korkusundan dolayı herhangi bir fikrin ya da eylemin savunucularının otosansür uygulaması olarak tanımlanabilir.

Temel amacı kişilerin ve kitlelerin savundukları fikirleri sistemin arzuladığı sınırlar içinde tutmayı ve aşırılıklarını törpülemeyi amaçlayan Otosansür, açık bir baskı olmadan, başkalarının hassasiyetlerini saygı göstererek, herhangi bir makamın ve yetkili kurumun engellemesi olmadığı halde, kişinin kendi çalışmalarını (blog, kitap, film veya diğer anlatım araçları gibi) sansürleme veya sınıflandırması eylemidir.

Otoriter ülkelerde, eserlerin yaratıcıları eserlerinden kendi hükümetleri tarafından yaptırım konusu olabilecek malzeme, bilgi ve konuları çıkarmaya yönelebilir. Otoriter ülkeler bunu çoğu zaman açık ve doğrudan cezalandırmayla yaparlar. Çoğulcu kapitalist ve ileri demokrasiyle yönetilen ülkelerde baskıcı ve etkin yargı ve yasama da, Batı medyasındaki gibi, haber ve eserlerin bunlara uygun olarak düzenlenmesi ve sansürlenmesi olarak sonuçlanır. Anlayacağınız ileri demokrasiye mukabil ileri caydırma yöntemleri kullanılır. Bu durum bir tür postmodern otoriteryanizm ya da soft diktatörlük olarak görülebilir. Otosansür ayrıca, özellikle pazarın beklentilerine uyum için oluşabilir. Örneğin, periyodik bir yayının editörü, bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde, reklam verenleri veya yayın grubuna bağlı şirket ve holdinglerin tepkisini çekecek konuları el almaktan vazgeçebilir.

Modern Demokrasiler ve Soğutma Etkisi

Soğutma etkisi, ifade özgürlüğünün ya da estetik beğenilerin bir kişi ya da öbeğin çıkarı uyarınca kısıtlanmasını , yönlendirilmesini ifade eden bir hukuk ve iletişim terimidir. Burada amaçlanan nihai olarak otosansürü tetiklemek veya tercihleri yönlendirmektir.

Soğutma etkisinin tabii sonucu olarak özgürlüklerin otoritenin kontrolünün yanı sıra sürekli gözetlendiğini ve kontrol edildiğini düşünen yurttaşlar tarafından da kısıtlandığına dikkat çekmek gerekir.  Soğutma etkisi, Birleşik Devletler ve Kanada hukukunda belirsiz ve geniş kapsamlı yasaların ifade özgürlüğü üzerindeki boğucu etkisi olarak tanımlanmaktadır. Siyasi hakaret gibi durumlara yol açan yasal boşlukların fark edilmesi ve bu tür yasalar üzerinde gerekli değişikliklere gidilmesi ifade özgürlüğünün önündeki engelleri kaldırırken sansürü de törpülemektedir.

Özgürlük konuşma yasaları, Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerde "etkisi ürpertici" terimi kullanılır. Bir şirket veya birey tarafından bir girişim-dava dosyalama, yasal işlem tehdit veya aksi takdirde yasal yollarla eleştirmen sindirmeye çalışıyorum bir eleştirmen susturmaya ifade eder. Konuşma özgürlüğü yasalar tarafından korunan, ancak eleştirmen iyi finanse edilen bir rakibe karşı yüksek maliyetli bir hukuk mücadelesi sahibi tarafından susturulması. Soğutma etkisi güçlü yasalar böyle konuşma korumak olan ülkelerde bile konuşma özgürlüğü için gerçek bir tehdit olduğunu.

Konuşma özgürlüğü, yaygın demokrasinin en önemli temellerinden biri olarak kabul edilmektedir. ABD kendi vatandaşları için bu hakkın önemini ve güvencesini özellikle belirttir. ABD Anayasası, komşu ülkelerin veya ulusun kendi inançlarına aykırı olsa bile kimse kendi düşüncesini yazmaktan ve yaymaktan alıkonulamayacağını yasal olarak garanti altına almıştır. Ancak bunun uygulamada bu hep böyle olduğunu söylemek mümkün değildir. Çünkü teknik olarak yasal bir manevra olan soğutma etkisi bu ifade özgürlüğü hakkı için potansiyel bir sorundur; diğer bir deyişle, yasal işlem tehdidi kişi veya partileri kolayca ispat edilemeyen suçlamalarla hukuk mekanizmasının hantallığı içinde yıpratmaya her zaman müsaittir.

Ülkemizde de konuşma ve ifade özgürlüğü yasalarca garanti altına alınmıştır. Türk Ceza Kanunu’nun 115. maddesine göre:

inanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme

Madde 115- (1) cebir veya tehdit kullanarak, bir kimseyi dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya veya değiştirmeye zorlayan ya da bunları açıklamaktan, yaymaktan meneden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.  Ancak, yasal mevzuattaki boşluklar ve ağır işleyen hukuk mekanizması çoğu zaman siyasi odakların güdümüne giren adli merciler tarafından istismar edilerek güçlü bir soğutma etkisi meydana getirilebilmektedir

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     Avedesk 1.3 Bölüm 1     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     Avedesk Bölüm2     StrokeIt 9.5     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     Murat Günak kimdir?     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     NanoTeknoloji Nedir?     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     Barkod Nedir?     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     MouseIMP Pro     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     H-racer ve Hydrogen Station     Windows Vista Sidebar     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     Pardus Linux 2007 Beta 2     Ürün İncelemesi: APC Back-UPS RS 1000VA Kesintisiz Güç kaynağı(KGK)     AMD FireSTREAM Kartlara Logosunu Verdi     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Apple iPhone     Saab Bio Power     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Mobility Radeon X1900     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     10.000 Pardus     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Microsoft Virtual PC 2007     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     Kuantum Bilgisayarlar     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     Yahoo Messenger Vista !     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     F1'e geri sayım…     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Yod'm 3D     Vista Aero Reloaded     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     AeroClear Glass for Vista Theme     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Türk insanına has Google Logoları…     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     Google Spreadsheets     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     NuSphere PhpED IDE     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     İTÜRO     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     İTÜ Robot Olimiyatları     Free Loader güneş pili     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Güneş Enerjisi Nedir?    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler