Vücudumuzda bulunan organik besinlerin çeşitli yollar ile parçalanarak,   vücudun ATP enerjisi  üretmesi olayına solunum denmektedir. Bu olayı açıklayacak olursak; kan hücrelerimize oksijen ve besin taşımaktadır. Hücrelerimize taşınmış olan besinler oksijen tarafından yakılmaktadır. Bu şekilde besin - oksijen birleşiminden meydana gelen enerji durumuna solunum denir.

Solunum olayı sırasında;

- Hücre oksijen almaktadır.

- Hücresel solunum yapılmaktadır. Yani oksijen olduğu zaman besinlerden ATP enerjisi üretilmektedir.

- Vücuttan karbondioksit ve su meydana gelmektedir.

- Solunum sırasında meydana gelen karbondioksit vücuttan uzaklaştırılmaktadır.

Hücre solunumu

Besin maddelerinin hücrelerimizde oksijenli ya da oksijensiz bir şekilde parçalanarak enerji açığa çıkarılma olayına denmektedir. Oksijensiz solunum, vücudumuzda bulunan glikozun oksijensiz ortamda parçalanarak enerji elde edilmesi durumudur. Oksijensiz solunumun, anaerobik solunum ya da fermantasyon olarak da bilinmektedir. Oksijenli solunumda ise enerji veren besin maddeleri oksijenli bir ortamda sıralı kimyasal reaksiyonlarla karbondioksit ve suya kadar parçalanmaktadır. Bu besin maddelerinin bağlarındaki enerji ATP nin yapısına aktarılmaktadır.

Dış solunum

Solunum organlarıyla yapılan gaz alışverişi durumudur. Tam anlamıyla soluma dediğimiz olaydır. Dış solunum iki aşamada gerçekleşmektedir. İlk aşama soluk alma yöntemiyle havanın akciğere çekilmesi durumudur. Diğer aşama ise soluk verme yöntemiyle akciğerdeki havanın dışarı atılması durumudur. İnsanlar ağız ve burnundan nefes alabilmektedir. Ancak burundan nefes almak daha yararlıdır. Çünkü, burun içindeki mukozanın alt kısmındaki damarlar alınan havanın ısınmasını sağlar. Ayrıca burun içindeki sümüksü yapı havadaki mikropların içeri girmesini engeller. Bu şekilde burundan nefes alıp ağzımızdan verildiği taktirde daha sağlıklı bir şekilde yaşanmaktadır.

İç solunum

Hücrenin kan ya da diğer vücut sıvıları aracılığıyla yaptığı gaz alışverişi durumudur. Hücreler içinde oksijen ve karbondioksit alışverişi olmaktadır. Bu biyoloji yanma olarak nitelendirilen olaya iç solunum denmektedir. Organizmalarda gerçekleşen asıl solunum iç solunumdur. Hücrelerin yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmesi için iç solunum yapmaları şarttır. İç solunum olayında; hücreye enerji yüklü bileşikleri gelmektedir. Karbondioksit ve yağ benzeri maddeler yanarak enerji vücutta serbest bir hale girmektedir.

Solunum Sistemi

Oksijenin hücrelere ulaşmasını, karbondioksit'in ise  dışına atılmasını sağlayan sistemdir. Solunum sisteminde burun ya da ağız yoluyla alınan oksijen sırasıyla ağzı, gırtlak ve soluk borusundan geçmektedir. Buralardan geçen hava içindeki oksijen akciğerlere ulaşmaktadır. Daha sonrasında hava akciğerlerde bulunun bronşlardan geçerek alveollere gelmektedir. Alveoller bu oksijenin kana geçmesini sağlamaktadır. Kan ise taşıyıcı özelliğini kullanarak oksijeni hücrelerimize ulaştırmaktadır. Hücrelerimiz ise oksijen yardımıyla besinlerden enerji elde eder. Ortaya çıkan karbondioksit ise havada bulunan oksijenin geliş hattını takip ederek vücudumuzu ağı ve burundan çıkmaktadır. Görüldüğü gibi solunum sistemimiz ağız, burun, gırtlak, soluk borusu, akciğer ve bronşlardan oluşmaktadır.

Tek Hücreli Canlılarda Solunum

Tek hücreli canlılar prokaryot ve ökaryot canlı olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Amip gibi tek hücreli canlılar tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu solunum, hücre yüzeyi ile yapılmaktadır. Hücre yüzeyleri difüzyon olayı ile tek hücreli canlının bulunduğu ortamdan oksijen almaktadır. Yine aynı olay ile ortama karbondioksit vermektedir.

Bilindiği gibi su içinde oksijen bulunmaktadır. Bunun nedeni atmosferde ya da su içinde fotosentez yapan canlılardır. Sudaki oksijen miktarı havadaki oksijen miktarına göre daha azdır. Suda bulunan oksijenin canlı tarafından hücreye alınabilmesi için, hücre yüzeyindeki oksijeni azalmış su sürekli değiştirilmelidir. Bu olayın gerçekleşmesi  için tek hücreli canlılarda bulunan sil, kamçı ve yalancı ayaklar bulunmaktadır.

Bitkilerde Meydana Gelen Solunum

Bitkilerde difüzyon ile gaz alışverişini gerçekleştirecek sistem bulunmaktadır. Bunun haricinde özel bir solunum sistemleri bulunmamaktadır. Bitkiler stoma ve lentisel adı verilen yapılara sahiptir. Bitkiler bilindiği gibi fotosentez yapmaktadır. Fotosentez olayında stomanın çok önemli işlevi bulunmaktadır. Stoma solunum için dışarıdan oksijen alıp dışarıya karbondioksit vermektedir. Fotosentez için ise gerekli olan karbondioksit miktarını sağlamaktadır. Bitkilerde bulunan yaşlı dokularda solunum olayında stoma kullanılmamaktadır. Gaz alışverişi lentisel yani kovucuk denilen delikler aracılığıyla yapılmaktadır. Kovucuklar sürekli açık bir şekildedir. Ayrıca bitkilerin köklerinde bulunan emici tüy hücreleri oksijen ve karbondioksit alışverişini sağlamaktadır. Bazı bataklık bitkileri ise kendilerine özgü hava köklerine sahiptir.

Hayvanlarda Meydana Gelen Solunum Olayını Kısaca Açılayacak Olursak;

Hayvan organizmaları görevlerini yerine getirecek düzeyde oksijene ihtiyaç duymaktadır. Organizmanın içinde bulunduğu duruma göre ihtiyacı olan oksijen miktarı değişiklik göstermektedir.

Hayvanların Yaptığı Başlıca Solunum Tiplerini Sayacak Olursak;

- Vücut yüzeyi aracılığıyla gerçekleştirilen solunum

- Solungaçlar ile yapılan solunum

- Akciğerler ile yapılan solunum

- Strake sistemi aracılığıyla yapılan solunum

Hayvanlarda solunum sırasında solunum çeperleri sürekli nemli bir vaziyette bulunmaktadır. Bu solunum çeperleri ince bir yapıya sahip olup yarı geçirgen özellik göstermektedir. Gaz alışverişi difüzyon olayıyla gerçekleşmektedir. Hayvanların solunun organlarının yüzeylerinin geniş olması difüzyon olayını hızlandırmaktadır. Trake sistemi ile yapılan solunum haricinde diğer solunumlarda, solunum sistemi yüzeyi kılcal damarlarla sarılmıştır. Solunum olayında meydana gelen olaylar ortama göre değişkenlik göstermektedir. Solunum kara ortamında ve su ortamında yapılabilmektedir.

Kuşların Solunum Sistemini Resim üzerinde göstermek gerekirse;

Kuşlar uçma özelliğine sahiptir. Bundan dolayı diğer hayvanlara oranla daha fazla oksijene ihtiyacı vardır. Bu yüzden solunum sistemler gelişmiş bir yapıdadır.

İnsanlarda Solunum

Burun : Solunum havasının alınmasını sağlar. Ayrıca alınan hava nemlendirilmektedir. İçerisinde bulunan kıllar solunum havasını temizlemektedir. Aynı zamanda burun koku almamızı sağlamaktadır.

Yutak : Burun ve ağız boşluğunun, yemek borusuna açıldığı yolda bulunmaktadır. Yani ağzı ve burun boşluğunun birleştiği noktada bulunmaktadır. Yutak üzerinde küçük dil ve bademcikler bulunmaktadır. Yutma sırasında solunum durmaktadır. Çünkü, lokmayı  yutarken küçük dil geriye doğru yaslanmaktadır. Bu şekilde lokma soluk borusuna kaçmamaktadır. Ancak küçük dilin soluk borusunu kapatmasından dolayı gaz alışverişi engellenir.

Gırtlak : Soluk borusunun üst kısmındadır. İçinde ses tellerini taşımaktadır. Kıkırdak halkalarından oluşmuştur. Gırtlak gelen havayı soluk borusuna iletmektedir. Gırtlakta meydana gelen hastalıklara larenjit denmektedir.

Soluk Borusu : Yutak ve akciğerleri birbirine bağlamaktadır. Trake olarak nitelendirilen soluk borusu yemek borusunun önünde bulunmaktadır. Soluk borusu üç tabakadan oluşmuştur. Bunlar; epitel doku, düz kas ve kıkırdak halkalar ve bağ dokularıdır. Kıkırdak halkalar olmasaydı soluk borusunda kapanmalar meydana gelirdi.

Broş ve Bronşcuklar : Bronş ve broşcuklar  yapı olarak soluk borusuna benzemektedir. Ancak kıkırdak halkaları daha küçüktür. Solunum sistemimizde hayati görevler üstlenmektedir.

Akciğerler : Kalp ile birlikte göğüs boşluğunu doldurmaktadır. Pembe bir yapıya sahiptir. Sol ve sağ akciğer bulunmaktadır. Akciğerin altında ise diyafram bulunmaktadır. Akciğerler dışarıda ki havayı alıp, havadaki oksijenlerin kılcal kan damarlarına geçmesini sağlamaktadır. Ayrıca organlardan kirli kan ile gelen karbondioksiti dışarı atmaktadır. Yani soluk alma ve soluk vermede görev yapar.

Soluk alma - verme hızını omurilik soğanındaki ve beyindeki solunum merkezleri düzenlemektedir. Normal şartlarda soluk alışverişi dakikada yaklaşık 18 kez tekrarlanmaktadır.

Solunum Hızını Etkileye Faktörler Bulunmaktadır. Bunları sayacak olursak ;

- Akciğerde bulunan basınç azlığı ve çokluğu

- Kaburga kaslarında meydana gelen kasılma ve gevşemeler

- Solunum merkezlerinden gönderilmiş olan impluslar ( Kaburga kasları ve diyafram uyarılmaktadır. )

- Diyaframda meydana gelen kasılma ve gevşeme

Soluk Alma ve Soluk Verme

Oksijence zengin olan havanın solunum yollarını takip ederek alveollere ulaşması olayına soluk alma denmektedir. Yetişkin bir insanda akciğerler yaklaşık 6 litre hava alabilmektedir.

Akciğerlerde bulunan karbondioksit oranı yüksek havanın alveollerden vücut dışına atılması olayına ise soluk verme denmektedir. Bu şekilde vücut kirli havadan kurtulmaktadır.

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     Avedesk 1.3 Bölüm 1     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     Avedesk Bölüm2     StrokeIt 9.5     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     Murat Günak kimdir?     NanoTeknoloji Nedir?     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     Barkod Nedir?     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     MouseIMP Pro     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     Windows Vista Sidebar     H-racer ve Hydrogen Station     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     Pardus Linux 2007 Beta 2     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     AMD FireSTREAM Kartlara Logosunu Verdi     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Apple iPhone     Saab Bio Power     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Mobility Radeon X1900     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     10.000 Pardus     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Microsoft Virtual PC 2007     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     Yahoo Messenger Vista !     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Kuantum Bilgisayarlar     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     F1'e geri sayım…     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Vista Aero Reloaded     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Yod'm 3D     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     Türk insanına has Google Logoları…     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     AeroClear Glass for Vista Theme     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     Google Spreadsheets     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     NuSphere PhpED IDE     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     İTÜRO     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     Free Loader güneş pili     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     İTÜ Robot Olimiyatları     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Motorlarda Piston Tipleri ve Kullanılan Malzemeler     Güneş Enerjisi Nedir?     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Güneş Enerjisinden Elektrik Nasıl Elde Edilir?    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler