Avrupa, Batı Asya ve Akdeniz Bölgesi’nde yaygın olarak yetişir. İki ya da çok yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları dar ya da geniş lanseolattır ve gövde tabanında rozet biçiminde ve çiçekli gövde üzerinde almaşık dizilişlidir. Çiçekler dik, uzun ve genellikle tek yarılı olan bir salkım durum oluştururlar. Taç yapraklar küre, çan ya da tüp biçiminde ve iki dudaklıdır. Üst dudak çok küçük, alt dudak daha büyük ve sarkıktır. Ercik 4 adet ve didinamdır. İki gözlü, çok tohumlu, yumurta biçimli, küçük bir kapsüldür.

40 kadar türü vardır. Birçok türünün yaprakları ve bunlardan elde edilen alkaloitler kalp ve böbrek hastalıklarında tedavi amacıyla kullanılır. Hatta bu türlerinden özellikle kırmızı çiçekli yüksükotu dijitalin elde etmek amacıyla yetiştirilir. Anadolu'’nun birçok yöresinde 10 kadar değişik türü yetişir. Bunların başlıcaları:Alanya yüksükotu Güney Anadolu’da yetişir. 50-150 cm yüksekliğindedir. Haziran-Temmuz aylarında sarı renkli çiçekler açar. Gövdesi dallı, tüysüz ya da seyrek salgı tüylüdür. Çiçek durumu tek yanlı salkımdır. Çiçekler ortalama 35 mm, tohumu ise 1 mm uzunluktadır. Muğla yüksükotu (Digitalis cariensis) Güneybatı Anadolu’daki dağlarda yetişir. Görünüm olarak doğu yüksükotu türüne benzer. Yaprakları mızraksı, gövde üzerindekilerin ayası 4-14 mm genişliğindedir. Çiçek durumu sık salkım biçimindedir. Çiçek durumu ekseni üzerinde yalnızca kısa saplı salgı tüyleri bulunur. Taç yapraklar 11-15 mm uzunluğunda, art dudak orta lopunun boyu taç yaprak türünden daha kısadır.

Trabzon yüksükotu Doğu Karadeniz dağlarındaki ormanlarda yetişir. Pas renkli yüksükotuna çok benzemekle birlikte ondan, çiçeklerinin küçük oluşu, çiçek durumunun uzun ve sık çiçekli olmasıyla ayrılır. Truva yüksükotu Batı Anadolu’nun Edremit yöresinde Kaz Dağları’nda yetişir. Gövde yaprakları 6-20 mm genişliktedir. Çiçek durumu gevşek, durumun ekseni kısa ve uzun saplı salgı tüyleri ve yer yer örtü tüyleriyle örtülüdür. Taç yapraklar 15-25 mm boyunda, alt dudağın orta lopu'nun boyu, taç yaprak tüpünün yarısı kadardır. Doğu yüksükotu Orta, Kuzey ve Batı Anadolu bölgelerinde yetişir. 60-100 cm yüksekliğindedir.

Temmuz-Ağustos aylarında beyaz renkli çiçekler açar. Otsu bir bitkidir. Yapraklar 4-15 cm genişliğinde, 15-20 cm uzunluğundadır. Kenarları tam ya da hafifçe dişli, damarlar koşuttur. Çiçek durumu gevşek, basit, ender olarak dallanmış ve eksen tüylüdür. Çiçekler kısa saplı, beyaz renkli ve küre biçiminde şişmiştir. Çanak parçalarının boyu taç yaprak tüpünün yarısı kadar, uç bölümü küt, yuvarlak ya da sivri, üzeri örtü tüyleri ve uzun saplı salgı tüyleriyle kaplıdır. Pas renkli yüksükotu ya da arı kovanı, Türkiye’de yaygın biçimde yetişen bir türdür. Kuzey, Batı ve Güney Anadolu dağlarında, Trakya’da sıklıkla görülür. 100-300 cm yüksekliğindedir. Temmuz-eylül ayları arasında çiçek açar. İki ya da çok yıllık otsu bir bitkidir. Gövde tüysüz ve genellikle dalsızdır.

Ender olarak durumunun altında dallar verir. Yapraklar sert, derimsi, tam, kenarları bazen üç kesiminde hafifçe dişli, sivri uçlu ve koşut damarlıdır. Rozet yaprakları 2-4 cm genişliğinde, 10-40 cm uzunluğundadır. Gövde yaprakları ise 2-3cm genişliğinde, 10-15 cm uzunluğundadır. Çiçek durumu çok çiçekli, eksen tüysüzdür. Taç yapraklar beyazımsı sarı ya da pas renkli, tüylü, alt dudağın orta lopunun boyu taç yaprak tüpünün boyu kadardır. Yumurtalık tüylüdür. Büyük çiçekli yüksükotu Uludağ ve Yıldız (Istranca) Dağları’nda yetişir. 40-120 cm yüksekliğindedir. İki ya da çok yıllık bit bitkidir. Gövde genellikle dalsız, kadife gibi tüylüdür. Yapraklar yumurtamsı biçimli, 2-6 cm genişliğinde, 7-25 cm uzunluğundadır. Çiçekler 40-50 cm uzunluğundadır. Taç yapraklar çan biçiminde, soluk sarı renkli, esmer çan biçiminde, soluk sarı renkli, esmer lekeli, orta lop kısa, üstü basit tüylerle kaplıdır. Kırmızı çiçekli yüksükotu Orta Avrupa’da yaban olarak,

Türkiye’de ise bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir. Temmuz-Ağustos aylarında çiçek açar. İki ya da çok yıllık bir bitkidir. Gövdesi dallı ve tüylüdür. Rozet biçimindeki yaprakları saplı, yumurtamsı biçimli, sık tüylü, damarlar alt yüzden dışarıya doğru çıkıktır. Gövde yaprakları almaşık dizilişli, sapsız, tüysüz ve kenarları dişlidir. Çiçek durumu gevşek ve tek yanlıdır. Çiçekler çan biçiminde, iki dudaklı, erguvan renkli, sarımsı-beyaz lekeli ya da lekesizdir. Yaprakları bazı organik asitler, tanenler, fermentler ve glikozitler içerir. Glikozitler kalp hastalıklarına ve ödemleri boşaltıcı olarak kullanılır. Yeşil renkli yüksükotu, Istıranca (Yıldız) Dağları’nda yetişir. 50-100 cm uzunluğundadır. Yapraklar yumurtamsı biçimli, tüylü, kenarları dişli, dip kesimleri genellikle 5-10 cm genişliğinde, 20-30 cm uzunluğundadır. Çiçek durumu tek yanlı ve sık çiçeklidir. Taç yapraklar yeşilimsi-sarı renkli, hafifçe eğik tüp biçiminde ve 20 mm kadar uzunluktadır. Alt dudağın orta lopunun boyu tüp bölümünden daha kısadır. Yünlü yüksükotu Trakya ve Çanakkale yöresinde yetişir.

60-100 cm yüksekliğindedir. İki ya da çok yıllık otsu bir bitkidir. Gövde dik ve kırmızımtrak renkli alt bölümü tüysüzdür. Yapraklar mızraksı ya da oblong mızraksı, tüysüz ya da kenarlarda seyrek tüylüdür. Kenarları tam ya da hafifçe dişlidir. Çiçek durumu sık çiçekli, eksen yün gibi tüylüdür. Çiçekleri küre biçiminde tüylü, sarımsı renkli ve mor lekelidir. Alt dudak uzundur. Damarlı yüksükotu Doğu Anadolu’da yetişirse de asıl yayılma alanı Kafkasya’dır.

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     Avedesk 1.3 Bölüm 1     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     StrokeIt 9.5     Avedesk Bölüm2     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     Murat Günak kimdir?     NanoTeknoloji Nedir?     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     Barkod Nedir?     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     MouseIMP Pro     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     Windows Vista Sidebar     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     H-racer ve Hydrogen Station     AMD FireSTREAM Kartlara Logosunu Verdi     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     Ürün İncelemesi: APC Back-UPS RS 1000VA Kesintisiz Güç kaynağı(KGK)     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     Apple iPhone     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Saab Bio Power     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     10.000 Pardus     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Microsoft Virtual PC 2007     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Yahoo Messenger Vista !     Kuantum Bilgisayarlar     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     F1'e geri sayım…     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Vista Aero Reloaded     Yod'm 3D     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     Türk insanına has Google Logoları…     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     AeroClear Glass for Vista Theme     NuSphere PhpED IDE     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     Google Spreadsheets     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     İTÜRO     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     İTÜ Robot Olimiyatları     Free Loader güneş pili     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Motorlarda Piston Tipleri ve Kullanılan Malzemeler     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Güneş Enerjisi Nedir?     Geleceğin Yakıtı, Hidrojen Nedir?     Crysis'in sahne tasarımlarına bir göz atalım     Hidrojen Yakıt Pilleri Nasıl Çalışır?     Colin McRae: DIRT    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler