Türk kültüründe musikinin daima önemli bir yeri olmuştur. Pek çok şairin eserleri bestelenerek günümüze kadar ulaşmıştır.

Divan Edebiyatı nasıl ki saray çevresine, aydınlara hitap ediyorsa, Divan musikisi de aynı kesime hitap eder. Divan Edebiyatı ürünlerinin çoğu bestelenmek için yazılır; özellikle şiirler. Dolayısıyla bu bestelenen, musikiye çevrilen Divan şiirleri, bir "Divan Musikisi" yaratmıştır. Divan şiirlerinin konuları, yani aşk, sevgili, mey, (içki) meyhane, güzellik ve biraz da din konuları aynı şekilde doğal olarak Divan Musikisine yansımıştır. Divan Musikisinde fasıllar esastır.

Özet olarak Divan Musikisi, içe kapanık, dışarıyla alakası olmayan, Divan Edebiyatının bir yansıması olan musikidir. Doğu kökenlidir. Tanzimat Edebiyatında musiki kendine pek yer bulamamıştır. Ana amacı halkı bilgilendirmek, halka yakın olmak olduğu için, ayrıyetten bilgi vermek, halkı eğitmek olan Tanzimat Edebiyatında, eserlere girift bir yapı kazandıran musikiye doğal olarak pek yer verilmemiştir. Yine de hafif olarak işlenen musikiye rastlanılabilir.

Servet-i Fünun dönemine baktığımızda musikinin apayrı bir yeri olduğunu görürüz. Önceleri sadece bir zevk, kişilerin kültür seviyelerinin göstergesi olan musiki, Servet-i Fünun ile birlikte eserlerde önemli bir yer tutmaya başlamış, giderek yayılarak günümüzdeki yerine ulaşması için yerini sağlamlaştırmıştır.

Dönem sanatçılarından Cenap Şahabettin şiirde tabiat ile birlikte musiki ve müzikaliteye yer verir. Onun şiirlerinde cümleler bize adeta bir şarkı söyler. Halid Ziya'nın eserlerinde de musiki kendine yer bulur; Mai ve Siyah'ta kahraman müzisyendir, ayrıca dönemin batı musikisinden örnekler verilmekle birlikte, musikiyle edebiyat birleştirilmiştir. Aşk-ı Memnu'da da kahramanların dinlediği musiki vasıtasıyla eserde müzikaliteye yer verilir. Fakat bu noktada ayrı bir parantez açmak gerekir; aynı dönemde Mehmet Rauf'un yazdığı Eylül romanı.

Mehmet Rauf, Eylül'de musikiyi diğer çağdaşlarından daha farklı kullanmış ve adeta eserinin belkemiği yapmıştır. Türk Edebiyatında musiki, daima önemli bir yer tutagelmiştir fakat Eylül'de musikinin işlenişi bambaşkadır. Mehmet Rauf, adeta tüm Türk Edebiyatı dönemleri boyunca işlenen musikiyi almış, harmanlamış, üzerine katarak bambaşka bir arka fon yapıp eserine nakletmiştir.  Eylül'deki musiki, çoğu edebiyatçıya göre zirvedir. Eylül'deki musikiyi incelemek, Türk Edebiyatındaki musikinin ulaştığı yeri görmemiz açısından önemlidir.

Eylül'deki musikiyi ve onun işlenişini anlayabilmek için eserin konusunu en azından ana hatlarıyla bilmek gerekiyor. Şimdi eserin konusuna ve muhtevasına kısa olarak bakalım;

Eserde ana olarak 3 ana karakter vardır. Bunlar Suat, Süreyya ve Necipt'ir. Süreyya ve Suat evlidirler. Süreyya bir devlet dairesinde çalışmaktadır. Çift, maddi imkansızlıklar yüzünden Süreyya'nın ailesiyle birlikte, Süreyya'nın annesi, babası, kız kardeşi ve eniştesiyle birlikte aynı evde kalmak zorundadırlar. Fakat Süreyya ve Suat, Süreyya'nın babasının zorbalığından, kız kardeşi Hacer'in hoppalığından ve dedikoduculuğundan, eniştesi Fatih'in dalkavukluğundan ve bayağılığından bıkmışlardır. Özellikle Süreyya şehirdeki köşk-Taşocağı'ndaki bağ evi arasında geçen yaşamdan hiç memnun değildir. Denize bir tutku duyan Süreyya'nın tüm arzusu Boğaziçi'nde bir yalı tutmak ve orada denizle iç içe yaşamaktır. Süreyya, sık sık yanına gelen arkadaşı Necip'e de sürekli bu arzusundan bahseder. Necip, Süreyya'nın en yakın arkadaşıdır. Suat en sonunda kocasının mutsuzluğuna dayanamaz, kendisi de kaynanası ve görümcesiyle yaşamaktan bıktığı için babasından kalan parayla kocasının arzusunu gerçekleştirir. Süreyya ve Suat Boğaz'da küçük bir yalı kiralar ve ailenin şaşkın bakışları altında yalıya taşınırlar.

Bu arada yalıya taşındıktan sonra ilk iş Süreyya bir kayık temin ederek gününün büyük bir kısmını tıpkı hayallerindeki gibi denizde geçirir ve kısa zamanda bu durum karısını bile ihmal edecek bir tutku haline gelir. Suat kocasıyla bu tutkuyu paylaşmak istese de deniz tutması yüzünden denize açılamaz, kayığa binemez. Bu durum Suat'ı yalnız başına eve hapseder. İşte bu aşamada Necip devreye girer. Suat musikiye büyük önem verir ve musikiye aşıktır. Piyano çalmayı bilir ve batı musikisine oldukça hakimdir. Süreyya'nın yalnız bıraktığı Suat, sık sık yalılarına uğrayan Necip ile dostluk kurar. Dahası Necip'in de tıpkı Suat gibi musikiye hakim olduğu, musikiyle ilgilendiği anlaşılır. Bu durum ikiliyi birbirine daha da yaklaştırır, Suat'a yalnızlığını unutturur. İşte eserin başından beri hafif hafif esere hakim olmaya başlayan musiki, (Suat'ın gençliğinde piyano çalması, kalabalık aile köşkünde bu zevkinden mahrum kalması eserin başlarında ince ince işlenmiştir) bu aşamadan sonra eserin omurgası olur.

Eserin devamındaki konu örgüsüne bakacak olursak; Suat ile Necip'in arasında bir çekim başlar. Fakat ne Suat, ne Necip bu durumu dillendirmezler. Fakat garip bir tesadüfle; hasta yatan Necip'in koynunda Suat'ın kendi eldiveninin tekini bulmasıyla durum iyice su yüzüne çıkar. Fakat Suat bu durumun yanlış olduğunu düşünür ve eldiveni hiç farketmemiş gibi yapar. Ama zaman geçtikçe artan Süreyya'nın ilgisizliği, deniz tutkusunu kendisine tercih etmesini daha fazla kaldıramaz ve evliliğini gözden geçirmeye başlar. Ayrıca Necip hastalanınca hissettiği duygular sayesinde aslında Necip'in kocasından daha ön planda olduğunu anlar. Ama yine de genç kadının içinde yaşadığı çatışma bu aşkı resmiyete dökmeyi engeller. Hem Suat, hem de Necip bu durumun alçakça olduğunun ayırdına varıp aralarındaki aşkı asla maddiyata dökmezler.

Bir zaman sonra Süreyya'nın köşke dönmek istemesiyle Suat için bu aşk bitmiş gibi görünür. köşkün kalabalık ve boğucu ortamında Suat adeta hayatının "eylül" dönemine girdiğini hisseder.

Roman bir yangınla biter. Köşkte bir yangın çıkar ve sadece Suat kurtarılamaz, içerde kalır. Süreyya içeri giremez fakat Necip ateşlerin içerisine atılır Suat'ın yanına ulaşır. Fakat o anda tavan çöker ve iki aşık beraber ölürler.

Özetten anlaşılacağı gibi Eylül bir duygu romanıdır. Romanda duygu aktarımı önemli bir yer tutar ve bu duygu aktarımını sağlayan da musikidir.

Süreyya ile Suat yalıya taşınınca dostları Necip'de onlara eşlik eder. Suat'ı yeniden piyano çalmaya teşvik eden de Necip'tir. Ayrıca Necip karakteri romandaki musikiyi işlemek için kullanılan en önemli karakterdir. Kitaptan aldığım şu parçaya bakacak olursak musikinin işlenişi hakkında biraz fikir sahibi olabiliriz;

" Bu İLTravatore'den bir parça ile başlamıştı. Fakat Necip sonrasını hatırlamıyordu. Bir Serenade d'Andalouse gibi geliyordu; sesler gâh billurî terennüm ederek, gâh matemî sürüklenerek, gâh şevk ve şetaretle yükselip yükselip sonra yeis ve fütur ile dökülerek devam ettikçe bütün bütün rü'yeti zulmetlerle âlûde oldu, fark ve hissedememeye, tahattur edememeye başladı, sanki yaşamıyordu..." Say yayınları sy: 68-69

Bu satırlar musikinin nasıl incelikle işlendiğini, duygularda nasıl derin izler bıraktığını, müzikalitenin nasıl profesyonelce, işlendiğini gösterir. Suat ve Necip, musikiye bu incelikte bakarlarken, Suat'ın kocası Süreyya'nın musikiyle hiç bir ilgisi yoktur ve hatta Suat piyano çalarken uyuklar.

Aşklarını birbirine itiraf edemeyen Suat ve Süreyya arasında musiki, duygularını aktaran bir köprü vazifesi görür. ayrıca musiki Suat ile Necip arasındaki aşkın manevi kalmasının en önemli unsurudur.

Üzerinde durulması gereken en önemli noktalardan biri de eserdeki musikinin tamamıyla batı musikisi oluşudur. Hacer'in çaldığı alaturka müzikler ve kantolarla, Suat ve Necip'in sevdiği musiki arasında fark vardır. Birincisi, yani Hacer'in icra ettiği alaturka musiki alelade, basit, ikincisi yani bat musikisi ulvi ve makbul olan olarak yansıtılır. Zaten Servet-i Fünun sanatçıları sadece musikide değil, her konuda batıya bağlıdırlar. Batı özentiliği vardır.

Eylül romanında pek çok musiki terimi, dönemin müzisyenleri ve musiki eserleri geçer. Bu kadar musiki ve müzisyenlerinin önemli bir yer tutarak isimlerinin özenerek verilmesi eserdeki musikinin yerini görmemize yardımcı olur. Şimdi eserde geçen dönemin ve o dönem önemli olan musiki eserlerine ve müzisyenlerine bakalım;

* İL Travorte

* Serenade d'Andalouse

* Grand Via

* Faust

* Askerler marşı

* Verdi (bir kaç operası)

* Donizetti

* Gounod

* Massenet

* Bellini

* Puccini

* Traviata

* Aida Marşları

* Adieu Del Passato

* Chopin

* Gluck

* Haydn

* Beethoven

* Schumann

* Schubert

* Norma

* Otello

* Manon

* Lesecaut

* Hernani

* Lucrese

* Borgia

* Sapho

* Le Boheme

* Rigoletto

* La Forza Del Destino

İşte bu yukarıdaki tüm musikiler ve müzisyenler eserde sıklıkla yer tutar. Bunların bu denli yer tutması da eserde musikinin önemini bize gösterir.

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 

Bu Sayfa Şunlarla Da İlgili Olabilir

  • türk arama motorları (14 Ağustos 2015)
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     Avedesk Bölüm2     StrokeIt 9.5     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     NanoTeknoloji Nedir?     Murat Günak kimdir?     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     Barkod Nedir?     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     MouseIMP Pro     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     Windows Vista Sidebar     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     H-racer ve Hydrogen Station     Pardus Linux 2007 Beta 2     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     Saab Bio Power     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Apple iPhone     Mobility Radeon X1900     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Microsoft Virtual PC 2007     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     Kuantum Bilgisayarlar     Yahoo Messenger Vista !     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     F1'e geri sayım…     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Yod'm 3D     Vista Aero Reloaded     AeroClear Glass for Vista Theme     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Türk insanına has Google Logoları…     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     Google Spreadsheets     NuSphere PhpED IDE     İTÜRO     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     Free Loader güneş pili     İTÜ Robot Olimiyatları     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Motorlarda Piston Tipleri ve Kullanılan Malzemeler     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Güneş Enerjisi Nedir?     Güneş Enerjisinden Elektrik Nasıl Elde Edilir?     Crysis'in sahne tasarımlarına bir göz atalım     Colin McRae: DIRT     Hidrojen Yakıt Pilleri Nasıl Çalışır?     Bilgisayarın İcadı, Tarihçesi ve Dünyanın İlk Bilgisayarı     Hidrojen Yakıt Pilinin Kullanım Alanları ve Dünya Üzerindeki Gelişimi     Hidrojen Nasıl Elde Edilir?     Microsoft ‘Surface' piyasada     Zoho, Google Docs'a Yeni Rakip     Hidrojen Yakıt Pili Çeşitleri Nelerdir?     ASUS Eee PC Notebook     Hidrojen Enerjisinin Konutlarda Kullanımı: Hidrojenin Evlerde ve İşyerlerinde Kullanılması     Bilgisayar dünyasında son gelişmeler…     Need For Speed: PRO STREET     7. Teknoloji Ödülleri'nin finalistleri açıklandı    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler