Münacat; kelime anlamı fısıldamak ve gizlice birisine bir şeyler aktarmak olan Arapça kökenli bir kelimedir. Ben burada kelime anlamından ziyade, tasavvufta ki kullanış şekline göre münacatı ele alacağım.

Münacat tasavvufta yaratıcıya (Allah)' a yakarma anlamında kullanılır. Bu itibarla yazılan manzum, nazım veya nesir yazılara verilen addır. Münacatın temel amacı, Allahın kudreti karşısında kulun kendi varlığının ne kadar zayıf olduğunu fark edip; işlediği günahlara karşın bağışlanma istemesi mantığına dayanır. Tevhidle çok benzeşse de birbirine karıştırılmaması gerekir. Münacatta Allah'ın kudretine boyun eğme; tevhidde ise Allah'ın yarattıklarına hayran olmak esastır. Aynı zamanda tevhid ayrıca Allah'ın birliğini kabul etmek ve buna kanaât getirmektir.

Münacatın ilk örnekleri İslam sonrası Arap edebiyatında görülür. Hz Muhammed (sav) bazı duaları tasavvuf münacatına temel olmuştur. İlk münacat örneği olarak Hz. Ali'nin münacatı gösterilir. Daha sonra İran (Fars) edebiyatına geçmiş ve ilk örneği Hâce Abdullah Herevi tarafından ortaya koyulmuştur. Bundan sonra hemen hemen her şairin eserlerinde münacat örneklerine denk gelinir. Daha sonra münacat örnekleri Türk edebiyatında görülmeye başlanmıştır.

Münacat Arap edebiyatında yazılırken sanat ikinci planda tutulurdu lakin İran ve Türk edebiyatlarına girmesiyle birlikte Münacat aynı zamanda sanatlı olarak işlenmeye başlamış ve son halini almıştır. En bilinen Münacat örnekleri : Mesnevi -  Mevlana Celaleddin Rumi, Fuzuli, Ali Şir Nevai, Şeyhi, Adli, Necib, Esrar Dede tarafından ortaya koyulan münacatlardır.

Ayrıca Türk edebiyatında Kutadgu Bilig' de bir münacat örneği olarak yazılmamış olsa da eserin başında ki bazı metinler münacat örneği taşımaktadırlar. ( Yüce Tanrının övgüsü, Peygamberin övgüsü*, Dört Sahabenin Övgüsü)

Türk edebiyatında münacat Batı edebiyatlarının etkisiyle biraz daha değişime uğramıştır. Artık münacatlar sadece Allah'a yakarma- af dileme şeklinde değil bunun yanında yaratıcıdan istekte bulunmak ve bundan pişman olmak şekliyle de işlenmeye başlanmıştır. Bu dönemin önemli münacat yazarları ise; Şinasi, Ziya Paşa ve Mehmet Akif Ersoy 'dur. Günümüzde de münacat örnekleri görülmektedir. Belki de en bilineni İsmet Özel'e ait münacattır.

Sözlük:

Manzum: Duygu ve düşüncelerin sanatlı bir şekilde, kafiyeli olarak anlatılmasına manzum denir. Mısralardan oluşur ancak her manzum şiir değildir.

Nazım: Belli bir ölçü ve kalıp esas alınarak üretilmiş edebi ürünlerdir. Bütün şiir türleri nazımdır.

Nesir: Ölçüsüz yazılan tüm yazım şekillerini kapsar. Roman, öykü, deneme bunun örneklerindendir.

Haşretmek: Arapça kökenli bu sözcüğün Türkçe tam karşılığı olmasa da ayıtmak anlamı taşımaktadır.

*Peygamberin Övgüsü

Esirgeyen Rabbim, insanların en seçkini ve en iyisi sevgili Peygamberi gönderdi. O, karanlık gecede halka meşale idi; ışığı seni aydınlattı. O Tanrı'nın davetçisi idi, sen bu sayede doğru yola girdin ey yiğit! Onun tek dileği ümmeti idi. Gece gündüz Tanrı'dan hep seni isted; şimdi sen onu öv ve rızasını dile. Onun bütün kaygısı ümmeti, ümmetinin azaptan kurtulması idi. Ana - babadan daha merhametliydi ümmetine O ümmeti üzerine Tanrı'nın rahmeti idi. O, bu kara yerde de azizdi mavi gökte de; Tanrı onu yüceltmişti. Onun yoluna gönlümü bağladım, onun sözlerine gönülden inandım. İlahi benim gönlümü gözet! Beni sevgili Peygamberle birlikte haşret! Kıyamette dolunay gibi yüzünü göster ve bana şefaatçi kıl ! (Yusuf Has Hacip)

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     Avedesk Bölüm2     StrokeIt 9.5     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     Murat Günak kimdir?     NanoTeknoloji Nedir?     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     Barkod Nedir?     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     MouseIMP Pro     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     H-racer ve Hydrogen Station     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     Windows Vista Sidebar     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     AMD FireSTREAM Kartlara Logosunu Verdi     Pardus Linux 2007 Beta 2     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     Ürün İncelemesi: APC Back-UPS RS 1000VA Kesintisiz Güç kaynağı(KGK)     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Saab Bio Power     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Apple iPhone     10.000 Pardus     Mobility Radeon X1900     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     Microsoft Virtual PC 2007     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     Kuantum Bilgisayarlar     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     Yahoo Messenger Vista !     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     F1'e geri sayım…     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Yod'm 3D     Vista Aero Reloaded     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     Türk insanına has Google Logoları…     AeroClear Glass for Vista Theme     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     Google Spreadsheets     NuSphere PhpED IDE     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     İTÜRO     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     Free Loader güneş pili     İTÜ Robot Olimiyatları     Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Güneş Enerjisi Nedir?     Crysis'in sahne tasarımlarına bir göz atalım    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler