Hasanpaşa Gazhanesi; İstanbul’da yer alan diğer tüm gazhaneler gibi endüstri mirası yapılardandır. Osmanlı'’nın modernleşmesi sırasında inşa edilen bu yapılar, günümüzde ne yazık ki işlevini yitirdiğinden birer harabe olarak karşımıza çıkmaktadır.  Hasanpaşa Gazhanesi, İstanbul’un Kadıköy semtinde yer alan tescilli bir endüstri yapısıdır. Anadolu Yakası'nın en eski sanayi tesislerinden biri olan bu gazhane, Osmanlı endüstriyel mirasının erken dönem örneklerinden biridir.

1800'lü yıllarda Anadolu Yakası'nda ortaya çıkan gaz talebini karşılamak üzere Hasanpaşa'da yeni bir gazhane daha yapılması kararlaştırılmıştır. Gazhanenin işletmesi, 1 Ağustos 1891 yılında 50 yıl süre için Parisli bir sanayici olan mühendis Charles George'a verilmiş ve yapı 1892 yılında hizmete girmiştir. Hasanpaşa Gazhanesinin işletme sözleşmesi 1924 yılında 50 yıl için tekrar yenilenmiştir.  Kadıköy-Üsküdar ve Anadolu Yakası Havagazı Şirketi, 1926'da Yedikule Gazhanesini de satın almış ve şirket daha sonra işletme imtiyazlarını ve tesislerini 1931 yılında İstanbul Elektrik Şirketi'ne satmıştır. İstanbul Elektrik Şirketinin millileştirilmesinden sonra ise havagazı şirketi ayrılarak 1937-1944 yılları arasında faaliyetlerine tek başına devam etmiştir. Ne var ki, zarar eden bu şirket devlet tarafından satın alınarak 1945 yılında İstanbul Belediyesi Elektrik Tramvay Tünel İdaresi'ne (İETT) bağlanmıştır. Hasanpaşa Gazhanesi'ne zaman içinde yeni fırınlar eklenmiştir. Gazhanenin gelişmesi ile o dönemde, Anadolu Yakasında ihtiyacının üzerinde bir gaz üretimi elde edilmiş ve önemli bir kömür tasarrufu da sağlanmıştır. Sonraları gaz talebinin azalması nedeniyle Hasanpaşa Gazhanesinin faaliyetine 13 Haziran 1993'de son verilmiştir.

Türkiye'nin en önemli endüstriyel kültür miraslarından biri olan Hasanpaşa Gazhanesinde üretimin durmasıyla İstanbul'da türünün son örneklerinden olan yapı maalesef kaderine terk edilmiştir. Çünkü yapının bir endüstri yapısı olmasının yanı sıra 19. yüzyıl teknolojisi ile kurulmuş bir sanayi yapısı olmasınında önemi büyüktür. Zaman içinde gazhanenin gazometreleri sökülüp satılmış ve bunu takip eden süreçte bilinçsizce de olsa yapı hurda deposu ve çöplük haline getirilmiştir. Gazhane binası daha sonraki dönemlerde kömür deposu, otobüs garajı, İETT deposu olarak kullanılmış ve 1994 yılında kalan parçaları da sökülmek üzereyken, SİT alanı ilan edilerek koruma altına alınmıştır.

Hasanpaşa mahalle sakinleri ve meslek odaları, 1996 yılında ilk kez bir araya gelerek alanın yeniden kullanımı için çalışmalar yapmışlar ve bu çalışmalar sonucunda da alanın kültür merkezi ve yeşil alan olarak değerlendirilmesini önermişlerdir. İstanbul Büyükşehir Belediyesiyle yapılan görüşmeler sonucunda, İTÜ Mimarlık Fakültesi'nin alan için bir proje hazırlanmasına karar verilmiştir. Gülsün Tanyeli, Kani Kuzucular, Yıldız Salman, Sevim Aslan ve Deniz Aslan'dan oluşan ekip tarafından hazırlanan Avan proje sponsor bulunamadığı için uygulamaya geçememiştir.

2005 yılında ise İETT mülkiyetinde olan arazi İstanbul Büyükşehir Belediyesi mülkiyetine geçirilmiş ve “Gazhane Tesislerinin Kültür Merkezine Dönüştürülmesi” hakkında yayınlanan kararla restorasyon için çalışmalar başlatılmıştır. 2008 yılında restore edilecek eserler arasına alınan Hasanpaşa Gazhane binası restorasyon projesinin 2010 Avrupa Kültür Başkenti kapsamında ihale edilmesi planlanmıştır. Yapılan bu planlamaya rağmen ihale ancak 2011 yılında yapılabilmiştir. 26 Aralık 2011 tarihinde ihaleye çıkarılan proje yüksek teklifler dolayısıyla iptal edilmiştir.

Süreç şimdilerde şöyle devam etmektedir:

Hasanpaşa Gazhane Tesislerine ilişkin "Kadıköy İlçesi, Gazhane Tesislerinin Rölöve, Restitüsyon, Restorasyon, Yeni Kullanım (Kültür Merkezi) ve Çevre Düzenleme Projesi" İstanbul II Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 22. 06. 2001 tarih 6091 sayılı kararı ile onaylanmıştır. Onaylanan yeni kullanım Avan projelerinin mimari ve mühendislik uygulama projelerinin hazırlanmasına yönelik olarak "Kadıköy, Hasanpaşa Gazhanesi Mimari İnşaat, Makine, Elektrik Mühendisliği Uygulama Projeleri" işi, 16. 03. 2012 tarihli İhale Komisyonu Kararı ile AKANT Tasarım Restorasyon Uygulama Ve Tic. Ltd. Şti. 'ne ihale edilmiş olup, 13. 04. 2012 tarihinde sözleşmesi imzalanmış ve 17. 03. 2012 tarihi itibariyle projelerin teminine yönelik çalışmalara başlanmıştır. Çalışma kapsamında çevredeki işgallerin Gazhane içerisindeki müdahalelerinin ortadan kaldırılabilmesi için, çevre duvarı inşasına öncelik verilmiştir.

2013 yılı içerisinde uygulama projelerinin temini çalışmalarının sonuçlanacağı ve uygulama çalışmalarına başlanacağı planlanmıştır. Planların sürekli erteleniyor olması nedeniyle Tarihi Hasanpaşa Gazhanesinin, en kısa sürede hak ettiği değeri elde ederek bir kültür merkezi haline dönüştürülmesi tek dileğimizdir.

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     Avedesk 1.3 Bölüm 1     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     Avedesk Bölüm2     StrokeIt 9.5     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     Murat Günak kimdir?     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     NanoTeknoloji Nedir?     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Barkod Nedir?     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     MouseIMP Pro     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     H-racer ve Hydrogen Station     Windows Vista Sidebar     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     Pardus Linux 2007 Beta 2     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     Ürün İncelemesi: APC Back-UPS RS 1000VA Kesintisiz Güç kaynağı(KGK)     AMD FireSTREAM Kartlara Logosunu Verdi     Apple iPhone     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     Saab Bio Power     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     10.000 Pardus     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Mobility Radeon X1900     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     Microsoft Virtual PC 2007     Yahoo Messenger Vista !     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     Kuantum Bilgisayarlar     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     F1'e geri sayım…     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Yod'm 3D     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Vista Aero Reloaded     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Türk insanına has Google Logoları…     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     AeroClear Glass for Vista Theme     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     Google Spreadsheets     NuSphere PhpED IDE     İTÜRO     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     Free Loader güneş pili     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     İTÜ Robot Olimiyatları     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Güneş Enerjisi Nedir?    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler