Vaşak; orta büyüklükteki etçil omurgalı ve yabanıl kedigillerin ortak adıdır. Fiziksel görünüşü kediye benzemekle birlikte ağırlıkları kedilerin ağırlıklarının 5 katına ulaşabilmektedir. Kulakları normal kedilere göre daha uzun ve kulak uçları tüylüdür. Kulak uçlarının tüylü olması çoğu zaman ‘karakulak’larla karıştırılmalarına neden olsa bile, genetik incelemeler konusundaki son gelişmelerle birlikte yapılan incelemelerde her iki hayvanın farklı iki tür olduğu kanıtlanmıştır.

Vaşaklar kendi içlerinde 4 alt türe ayrılmaktadır; bunlar kanada vaşağı, iber vaşağı, doru vaşak ve bayağı vaşaktır. Özellikle ülkemizde vaşak denilince akla gelen tek alt tür öğesi olan bayağı vaşakların (Avrasya vaşağı) dişileri 30, erkekleri 45 kilogram ağırlığa ulaşabilmekte ve kışın tüm vücutları kalın tüy tabakalarıyla kaplanmaktadır. Gövdelerine göre küçük kalan kafaları ve kuyrukları olsa da, etkileyici bir görünüme sahiptirler. Renkleri çok çeşitli tonlarda olabilir. Aynı zamanda evcilleştirilebilirler. Genellikle engebeli arazilerde çam ormanlarının olduğu bölgelerde yaşayan vaşaklar, iyi bir dağcı olmanın yanında iyi birer yüzücü olup, oldukça çevik ve hızlı bir kedi türüdür. Tavşan, tarla faresi, sincap, ördek, yer kuşları, imkân varsa balık ve balıkçıl kuşları gibi hayvanları avlayıp beslenen vaşaklar nadiren avlanırken grup halinde hareket ederler. Ocak sonu ya da Mart başı gibi çiftleşen vaşaklarda, dişinin hamileliği yaklaşık 70 gün sürer ve dişi maksimum 3 tane yavru doğurur. Yavrular bir dahaki çiftleşme dönemine kadar anneden ayrılmazlar.

Dünya Koruma Birliği’nin açıkladığı nesli tehlike altındaki 120 memeli hayvan türü içinde yer alan vaşaklar, insanoğlunun tehdidi altındadır. Günümüzde özellikle Batı Avrupa’da vaşaklar için sayılarının azaldığı bölgelerde birçok doğal ortamına gönderme projesi uygulanmaktadır. Ülkemizde Antalya, Bolu, Ardahan, Kastamonu, Tunceli, Kars, Erzurum, Sivas, Rize, Artvin gibi şehirlerde bulunmaktadır. Vaşaklar avlarının leşlerini yaprakların ve dalların altına saklayıp yaklaşık 5 gün boyunca onunla beslenirler. Ömürleri yabani ortamda 10 ile 12 yıl olmakla birlikte hayvanat bahçelerinde daha uzun süre yaşayabilmektedirler. Türün en büyük sorunlarından birisi yasadışı ve bilinçsiz avlanmayla sayılarının her yıl azalmasıdır. Aynı zamanda yavrularda %50 civarında görülen ölüm oranları türün geleceğini tehlike altına sokmaktadır.

Türkiye’de bulunan yabani kedilerden bir diğeri olan karakulak’ın yani bilimsel adıyla caracal caracal, Latince ismi Türkçeden geçmiştir. Türkler tarafından Orta Asya’dan getirilen ve dünyanın dört bir yanına Orta Asya yayılmış olan türlerden birisidir.

Vaşaklara göre fiziksel olarak daha küçük olan karakulakların ortalama ağırlıkları 8 kilogram, gövde boyları 85 santimetre civarındadır. Şimdiye kadar ölçülebilen rekor ağırlıksa 17, 7 kilogramdır. Kulaklarının ucunda sivri tüy kümeleri bulunan karakulakların kulaklarının üst kısmının kenarları siyah tüylüdür ve isimleri buradan gelmektedir. Genelde kahverengi tonlarında olan gövdelerinin üzerinde beyaz veya gri lekeler bulunur. Yetişkin karakulaklar tek başlarına ya da çift halinde yaşayabilmektedir. Çiftleşme dönemleri vaşaklarla benzer olan karakulakların yavru sayısı 2 ile 3 arasındadır. Erkekleri dişilerine oldukça geniş alanlar üzerinde dolaşan karakulaklar diğer kediler gibi kendi alanlarını kokularıyla işaretlerler. Çoğu zaman dişiler aktif olarak diğer dişilere karşı kendi topraklarını savunurlar. Vaşakların gündüzleri avlanmalarının aksine karakulaklar daha çok geceleri avlanırlar ve bu yüzünden avlanırken pek görülememişlerdir. Vaşakla benzer hayvanları avlayan karakulaklar ender olarak ta meyve yerler. Kendilerini gizlemekte usta olan karakulaklar zemine karşı paralel bir hale gelip hareketsiz kalabilir ve tüylerinin rengi sayesinde oldukça yüksek oranlarda başarılı gizlenme sağlayabilirler. Avlanırken avlarına sessiz bir şekilde oldukça yaklaşan karakulaklar da aynı vaşaklar gibi avlarının etini birkaç günlük süreçte tüketmek için yemedikleri kısımları saklarlar. Kolay bir şekilde evcilleştirilebilen karakulaklar zaman zaman evcil hayvanlardan ayırt edilemez, insanlarla yaşamaya kolayca uyum sağlayabilirler.

Doğada az miktarda bulunmaları ve iyi gizlenmeleri sebebiyle vahşi yaşamda görülmeleri zor olan karakulaklar, ülkemizde ilk defa Ağustos 2002’de doğal ortamında görüntülenebilmiştir. Aynı zamanda bugün dünyada karakulak ve vaşakların bir arada barınabildiği bilinen tek ekosistem Antalya’da bulunmaktadır. Anadolu’nun çeşitli yerlerinde Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü tarafından takip edilmekte olan karakulakların avlanması, kesinlikle yasaktır. Vaşakların dünya üzerinde artan tepkilere rağmen avlanması, ülkemizde bazı dönemlerde serbestti.

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     Avedesk 1.3 Bölüm 1     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     Avedesk Bölüm2     StrokeIt 9.5     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     NanoTeknoloji Nedir?     Murat Günak kimdir?     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     Barkod Nedir?     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     MouseIMP Pro     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     H-racer ve Hydrogen Station     Windows Vista Sidebar     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     Pardus Linux 2007 Beta 2     Ürün İncelemesi: APC Back-UPS RS 1000VA Kesintisiz Güç kaynağı(KGK)     AMD FireSTREAM Kartlara Logosunu Verdi     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     Apple iPhone     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Saab Bio Power     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Mobility Radeon X1900     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     10.000 Pardus     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     Microsoft Virtual PC 2007     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     Yahoo Messenger Vista !     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Kuantum Bilgisayarlar     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     F1'e geri sayım…     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Vista Aero Reloaded     Yod'm 3D     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     Türk insanına has Google Logoları…     AeroClear Glass for Vista Theme     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     Google Spreadsheets     NuSphere PhpED IDE     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     İTÜRO     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     Free Loader güneş pili     İTÜ Robot Olimiyatları     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Güneş Enerjisi Nedir?    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler