Arşimet (Archimedes), M. Ö. 287 - 212 yılları arasında yaşamış Sicilya doğumlu Yunan matematikçi, fizikçi, astronom, filozof ve mühendis. Bir hamamda yıkanırken bulduğu iddia edilen suyun kaldırma kuvveti bilime en çok bilinen katkısıdır ancak pek çok matematik tarihçisine göre integral hesabın babası da Arşimet'tir.

Roma generali Marcellus, Sirakuza'yı kuşattığında, Archimedes adlı bir mühendisin yapmış olduğu silahlar nedeniyle şehri almakta çok zorlanmıştı. Bunların çoğu mekanik düzeneklerdi ve bazı bilimsel kurallardan ilham alınarak tasarlanmıştı. Örneğin, makaralar yardımıyla çok ağır taşlar burçlara kadar çıkarılıyor ve mancınıklarla çok uzaklara fırlatılıyordu. Hatta Archimedes'in aynalar kullanmak suretiyle Roma donanmasını yaktığı da rivayet edilmektedir. Ancak bütün bunlara karşın M. Ö. 212 yılında Romalılar Sirakuza'yı zapt ettiler ve şehrin diğer ileri gelenleriyle birlikte Archimedes'i de öldürdüler. Söylendiğine göre, bu sırada Archimedes toprak üzerine çizdiği bir problemin çözümünü düşünüyormuş ve yanına yaklaşan Romalı bir askere oradan uzaklaşmasını ve kendisini rahat bırakmasını söylemiş; ancak asker Archimedes'e aldırmayarak hemen öldürmüş. Tarihin nadir olarak yetiştirdiği bu çok yetenekli bilim adamının öldürülüşü Romalı generali de çok üzmüş. Archimedes hem bir fizikçi, hem bir matematikçi, hem de bir filozoftur. Gençliğinde bir süre İskenderiye'de bulunmuş, burada Eratosthenes ile arkadaş olmuş ve daha sonra da onunla mektuplaşmıştır. Archimedes'in mekanik alanında yapmış olduğu buluşlar arasında bileşik makaralar, sonsuz vidalar, hidrolik vidalar ve yakan aynalar sayılabilir. Bunlara ilişkin eserler vermemiş, ancak matematiğin geometri alanına, fiziğin statik ve hidrostatik alanlarına önemli katkılarda bulunan pek çok eser bırakmıştır. Geometriye yapmış olduğu en önemli katkılardan birisi, bir kürenin yüzölçümünün 4Ï€r2 ve hacminin ise 4/3 Ï€r3 eşit olduğunu kanıtlamasıdır. Bir dairenin alanının, tabanı bu dairenin çevresine ve yüksekliği ise yarıçapına eşit bir üçgenin alanına eşit olduğunu kanıtlayarak pi'nin değerinin 3 l/7 ve 3 10/71 arasında bulunduğunu göstermiştir.

Archimedes'in en parlak matematik başarılarından biri de, eğri yüzeylerin alanlarını bulmak için bazı yöntemler geliştirmesidir. Bir parabol kesmesini dörtgenleştirirken sonsuz küçükler hesabına yaklaşmıştır. Sonsuz küçükler hesabı, bir alana tasavvur edilebilecek en küçük parçadan daha da küçük bir parçayı matematiksel olarak ekleyebilmektir. Bu hesabın çok büyük bir tarihi değeri vardır. Sonradan modern matematiğin gelişmesinin temelini oluşturmuş, Newton ve Leibniz'in bulduğu diferansiyel ve entegral hesap için iyi bir temel oluşturmuştur. Archimedes Parabolün Dörtgenleştirilmesi adlı kitabında, tüketme metodu ile bir parabol kesmesinin alanının, aynı tabana ve yüksekliğe sahip bir üçgenin alanının 4/3'üne eşit olduğunu ispatlamıştır.

İlk defa denge prensiplerini ortaya koyan bilim adamı da Archimedes'dir. Bu prensiplerden bazıları şunlardır:

Eşit kollara asılmış eşit ağırlıklar dengede kalır.

Eşit olmayan ağırlıklar eşit olmayan kollarda aşağıdaki koşul sağlandığında dengede kalırlar: f1 · a = f2 · b

Bu çalışmalarına dayanarak söylediği "Bana bir dayanak noktası verin Dünya'yı yerinden oynatayım. " sözü yüzyıllardan beri dillerden düşmemiştir.

Archimedes, kendi adıyla tanınan sıvıların dengesi kanununu da bulmuştur. Söylendiğine göre, bir gün Kral II Hieron yaptırmış olduğu altın tacın içine kuyumcunun gümüş karıştırdığından kuşkulanmış ve bu sorunun çözümünü Archimedes'e havale etmiş. Bir hayli düşünmüş olmasına rağmen sorunu bir türlü çözemeyen Archimedes, yıkanmak için bir hamama gittiğinde, hamam havuzunun içindeyken ağırlığının azaldığını hissetmiş ve "Buldum, buldum" diyerek hamamdan fırlamış. Acaba Archimedes'in bulduğu neydi? Su içine daldırılan bir cisim taşırdığı suyun ağırlığı kadar ağırlığından kaybediyordu ve taç için verilen altının taşırdığı su ile tacın taşırdığı su mukayese edilerek sorun çözülebilirdi.

Archimedes'in araştırmalarından önce, tahtanın yüzdüğü ama demirin battığı biliniyordu; ancak bunun nedeni açıklanamıyordu. Archimedes'in bu kanunu doğada tesadüflere yer olmadığını, her zaman aynı koşullarda aynı sonuçlara ulaşılacağını göstermiştir. Archimedes, 23 yüzyıl önce, modern bilimsel yöntem anlayışına çok yakın bir anlayışla, bugün de geçerli olan statik ve hidrostatik kanunlarını bulmuş ve bu katkılarıyla bilim tarihinin en büyük üç kahramanından birisi olmaya hak kazanmıştır.

Arşimed'in Siraküza Savunması

MÖ 216 yılında Arşimed 70 yaşını aşmış, akrabalarından biri olduğu söylenen Siraküza kıralı Hieron ölmüştü. İkinci Pön Savaşı sonunda da şehir yenilgiye uğramış, Kartaca'lılarla birleşmeyi kabul etmişti. Bunun üzerine Romalılar, ünlü konsüllerinden biri olan Claudius Marcellus'u bir orduyla Siraküza'ya gönderdiler. Yaşlı Arşimed, hiçbir zaman katılmadığı siyaset alanından uzakta kendini çalışmalarına vermiş, sessiz ve sakin bir hayat sürüyordu. Ama onun hikmet ve zekasına hayranlık duyan hemşehrileri şehri savunması için kendisinden yardım dilediler. Arşimet, bu çağrıyı adeta istemeyerek kabul etti. Romalılar, onun bir mucit ve mühendis olarak yaratıcı kabiliyetini öğrenmekte gecikmediler. Bir gün, kıyıdaki şehir surlarına kadar sokulan bir Roma savaş gemisi birdenbire dev gibi korkunç bir kerpetenle karşılaştı. Duvarların arkasından çıkan bu alet gemiyi pruvasından yakaladığı gibi çeneleri arasında kıstırarak parçaladı. Kaldıraç kolları ve dönel kasnaklar yardımıyla işleyen bu aletin çalışma prensipleri Arşimed tarafından ortaya konulmuştu. Böylece bir kaldıraç mekanizması ilke defa olarak gerçekleştiriliyordu. Bu arada surların arkasına yerleştirilen dev mancınıklar, düşmanın üzerine ağır oklar ve taş yağdırıyordu. Güvertesi ve bordası delik deşik olan gemilerin direkleri parçalanıyor, gemidekilerin üzerine düşüyor, düşman ağır kayıplar veriyordu. Arşimed'in Güneş ışınlarını büyük bir ayna aracılığıyla düşman üzerine yansıtıp gemileri ateşe verdiği de söylenir. Ama inanılması oldukça güç olan bu hikaye, belki de bir efsaneden başka bir şey değildir. Bununla birlikte Arşimed'in icat ettiği makineler, Romalıların gözlerini o derece yıldırmıştı ki surların üzerinde bir ip ya da değnek gördükleri zaman gene onun bir makinesi sanarak bağırıp kaçışıyorlardı. Claudius Marcellus, ister istemez hayranlık duyduğu bu düşmanıyla kendi mühendislerinin başa çıkamayacağını anladı. "Bu matematik devi ile neden savaşalım ? Bizimle alay eder gibi kıyıda oturup donanmamızı yok ediyor !" diyerek Siraküza'yı tam bir ablukaya aldı.

Kaynak

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Güvenlik Kodu
İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     Avedesk 1.3 Bölüm 1     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     Avedesk Bölüm2     Murat Günak kimdir?     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     MouseIMP Pro     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     Güneş Enerjisinden Elektrik Nasıl Elde Edilir?     Geleceğin Yakıtı, Hidrojen Nedir?     Telefonun İcadı (Alexander Graham BELL)     Hidrojen Yakıt Pilinin Kullanım Alanları ve Dünya Üzerindeki Gelişimi     Zoho, Google Docs'a Yeni Rakip     ASUS Eee PC Notebook     Yeni iMac: Daha ince, Daha Güçlü!     Beynin Sırları     Samsung'dan Yeni LCD'ler: 245BW ve 226CW     İlk Vista Oyunu Shadowrun, Aslında XP'de Çalışabiliyormuş     Beyinin Oluşumu     AMD ve NVIDIA ‘dan Yeni Ekran Kartı Sürücüleri     Norton Removal Tool (Norton'u Sistemden Kaldırmak)     Pro Evolution Soccer 2008 (PES)     Muhteşem Grafikleriyle, Far Cry 2     İngiliz Mühendislerden Dünyanın En Büyük Uydusu     BMW X6 2008'de Yollarda     Rüzgar Enerjisi Nedir? Rüzgar Türbinleri Nasıl Çalışır?     Renk Nedir? Nasıl Oluşur?     Uzaya Yolcu Seferleri 2009'da Başlıyor     Biyodizel(Biodiesel) Nedir? Nasıl Elde Edilir?     ATi RV770, RV670'den Çok Daha Hızlı Olacak     Zamanı Durdurmak Mümkün Olabilir mi?     Race Driver: GRID Demo     Hidrojenin Taşınması     Hidrojen Kullanma Yöntemleri ve İçten Yanmalı Motorlarda Hidrojen Kullanımı     Hidrojen Kullanımınında Güvenlik     Teknolojinin Zararları ve Çevre Kirliliği     Sony Ericsson'a 2 yeni üye: C702 ve C902     Güneş-Hidrojen Sistemi     Dünyanın İlk Hipersonik Yolcu Uçağı     Pusulanın İcadı, Pusula Nasıl Çalışır?     Açık Kaynak Kod ?     WordPress 2.3.3 locale.php     LimeWire ile Sınırsız Paylaşım!     Windows XP İçin Service Pack 3 (SP3) Resmi Olarak Yayınlandı     Windows Live Messenger 9.0 ile Yepyeni Özellikler(Türkçe)     Mafia 2: Mafya Efsanesi Geri Dönüyor…     Samsung D880: Çift Sim Kartlı Cep Telefonu     Lego Görünümlü USB Bellekler     Philips ve Lite-On'dan Harici Blu-ray Sürücüsü     Efsane Geri Döndü: Starcraft 2     Call of Duty 4: Freedom's Last Call     Pilin İcadı (Alessandro Volta)     Evangelista Torricelli Kimdir? , Barometrenin İcadı     Mimar Sinan Kimdir?     Alfred Bernhard Nobel Kimdir?     James Watt Kimdir?     Louis Pasteur Kimdir?     İbn Sina Kimdir?     Farabi Kimdir?     Bioshock 2     Arşimet (Archimedes) Kimdir? , Suyun Kaldırma Kuvveti     Galileo Galilei Kimdir?     Trackmania Forever!!!     Razer Salmosa: Orta Seviye Oyuncu Faresi     AMD 45nm'ye Geçtiğini Duyurdu!     12 Yaşındaki "Manyetik Adam" Dokunduğu Bilgisayarı Bozuyor     Microsoft Windows Smartkey Üzerinde Çalışıyor     Tekerleğin İcadı     Albert Einstein Kimdir?     Google Yavaş Yüklenen Siteleri Cezalandırıyor!     Bilgiye Ulaşmanın En Kolay Yolu     AMD'nin Üç Çekirdekli(triple-core) Phenom İşlemcileri Hazır     Solid State Disc Kervanına OCZ de Katıldı     Acer 6920 ve 8920G Günyüzüne Çıktı     FPS(Frame Per Second) Nedir? FPS Oyunlarındaki Hız Kavramı     Fisker Karma: Motor Sesini Hoparlörle Dışarı Veren Spor Araba!     Santrifüj Pompa Nedir? Nasıl Çalışır?     Pistonlu Pompa Nedir? Nasıl Çalışır?     Diyot Nedir? Nasıl Çalışır?     Direnç Nedir? Nasıl Çalışır?     Servo Motor Nedir? Nasıl Çalışır?     Biyosensör Nedir?    
Coğafya Tarih Sitesi Matematik Sorusu Türkçe Sitesi