Gerçek adı Ömer olan ve iyi bir eğitim gördüğü eserlerinden anlaşılan Nef'i, 17. yüzyıl Osmanlı şairlerindendir. Çok genç yaşlarda şiir yazmaya başlayan Nef'i gelmiş geçmiş en yetkin kaside üstadı olarak kabul edilir. Ayrıca bir kaside türü olan hiciv konusunda oldukça önemli bir isim olup, en güzel ve önemli hicivleri yazan da yine Nef'i'dir. Nef'i tahmini olarak 1570 yılı civarında Erzurum'da doğmuştur. Bu yüzden ona Erzenur' Rumi de denir. Arapça ve Farsça'ya çok hakim olan Nef'i, Hafız divanı, Şadi'nin Gülistanı gibi pek çok önemli eseri okudu. Nef'i'nin ilk mahlası "zarri"dir. Bu mahlas "zararlı" manasına gelir. Daha sonra Erzurum defterdarı olan Müverrih Ali bey Zarri'nin şiirlerini görmüş, çok beğenmiş ve "sen zarri(zararlı) değil, ancak nefi(yararlı) olursun" demiş ve şairin adı Nef'i olarak kalmıştır. Nef'inin eserleri: Türkçe Divan, Arapça Divan, Siham-ı Kaza (hicivlerini topladığı eser) dır.

Nef'i, I. Ahmet döneminde İstanbul'a gelmiş ve kısa sürede tanınmıştır. Maden mukataacılığı, maden katipliği, çeşitli katiplikler gibi çeşitli devlet memurluklarında çalışmıştır. Nef'i, I. Ahmet'in yanı sıra, II. Osman ve IV. Murat'ın padişahlıkları dönemlerini de görmüştür. Özellikle IV. Murat'ın zamanında yazdığı kaside ve hicivlerle bu padişahın gözüne girdi ve ününün doruğuna ulaştı. Özellikle dönemin müftüsünün kendisi için kafir demesinin üzerine yazdığı şu kaside oldukça ünlüdür;

Müftü efendi bize kâfir demiş

Tutalım ben O'na diyem müselman(müslüman)

Lâkin varıldıktan ruz-ı mahşere

İkimiz de çıkarız orda yalan.

Yine bir başka hiciv örneğine bakacak olursak; kendisine köpek diyen biri için söylediği hiciv örneği;

Tahir Efendi bana kelp demiş

İltifadı bu sözde zahirdir

Maliki mezhebim benim zira

İtikadımca kelp tahirdir.

Yazdığı hicivler yüzünden Nef'i'nin başı dertten kurtulmamıştır. IV. Murat genellikle onu korusa da pek çok kez zindana atılmaktan kurtulamamıştır. Öyle ki Yaşadığı dönemde Sadrazamlara bile ağır küfürler içeren hicivler yazıp zindanlara atılıp yine dönemin padişahı tarafından affedilmiştir.

Nef'i'nin ölümü de hicivleri yüzünden olmuştur; IV. Murat artık en sonunda Nef'i'ye hiciv yazmayı yasaklamıştır. Nef'i bu durumda, aklına gelen yeni hicivler olsa da bu hicivleri dillendirmemiştir. Fakat bir gün IV. Murat "var mı yeni hiciv?" diye sorduğunda "var padişahım" deyip IV. Murat'ın sadrazamı Bayram Paşa için yazdığı bir hicvi okur. Aslında padişah bu hicvi çok beğendiyse de Bayram Paşa doğal olarak memnun kalmamıştır ve padişah da Bayram Paşa'nın baskılarına dayanamayıp 1635 yılında Nef'iyi boğdurtarak öldürtmüştür.

Nef'i'nin idamıyla ilgili, bir de çok bilinen bir efsane vardır; efsaneye göre, aslında Nef'i'nin idamı son anda iptal edilip Nef'i affedilmiştir. Zenci olan infaz memurunun idamla ilgili kağıdı yazarken kağıda siyah mürekkep damlatması üzerine Nef'i, kendini tutamamış ve "kağıda terinizi damlattınız" demiştir. Artık bu olaydan sonra affedilme şansını kaybeden Nef'i'nin idamı kaçınılmaz olmuştur.

Nef'i, oldukça yetkin ve mükemmel kasideler yazmasının, mükemmel bir şair olmasının yanı sıra, kendinin mükemmelliğinin farkndadır ve kendisini oldukça fazla metheder. Kasideler bilindiği gibi birini övmek için yazılırlar. İşte Nef'i kasidelerinde kendisini övdüğü de olmuştur. En azından bir dizede kendisinin mükemmel sanatından bahseder. mesela aşağıdaki şiire baktığımızda bunun bir örneğini görürüz;

Ağyâre nigâh etmediğin nâz sanırdım

Çok lutf imiş ol âşıka ben az sanırdım

Gamzen dili rüsvâ-yı cihân eyledi ahır

Billâh ben ol âfeti hem-râz sanırdım

Seyr eylemesem âyînede aks-i cemâlin

Hüsn ile seni meh gibi mümtâz sanırdım

Ma'mûr idügin bilmez idim böyle harâbât

Mestâneleri hâne-ber-endâz sanırdım

Sihr etdiğini senden işitdim yine Nef'î

Yoksa sözünü hep senin i'câz sanırdım

Kasidenin açıklamasına bir bakalım;

Düşmana yüz vermediğinden naz sanırdım

(Meğer) çok lütuf imiş ben az sanırdım

Gülümsenle cihana beni rezil eyledin

Oysa ben seni en yakın arkadaşım sanırdım

Yüzünün aynadaki yansımsını görmesem

Güzellikde seni ay gibi seçkin sanırdım

Yapıcı olduğunu bilmezdim böyle harabat

Sarhoşları seni ev yıkıcı sanırdım

Sihir yaptığı yeni senden işittim

Nef'i yoksa sözünü hep icaz sanardım.

Özellikle son dizede Nef'i kendini övmüştür. İcaz sözü en mükemmel şeklinde kullanmaktır. Nef'i kendi kendine diyor ki; "şiirlerini icazlı sanırdım ama bunlar meğer sihirmiş" Yani icaz muhteşem ve zor bir sanat olduğu halde Nef'i kendisinin icazı da aştığını, şiirlerinin mükemmeliğinin ancak sihirle açıklanabileceğini söylemiştir.

Nef'i ile ilgili bir rivayet daha vardır; IV. Murat, Siham-ı Kaza'yı okurken ayağının dibine yıldırım düşmüş, bu durumu olumsuz yorumlayan padişah, Nef'i'ye bir daha bu kadar kuvvetli hicivler yazmayı yasaklamıştır.

Siham-ı Kaza'dan:

Gürci hınzırı a samsun-ı muazzam a köpek

Kande sen kande nigehbani-i alem a köpek

Vay ol devlete kim ola mürebbisi anun

Bir senin gibideni cehl-i mücessem a köpek

Ne gune kaldi meded devlet-i Al-i Osman

Hey yazuk hey ne musibet bu ne matem aköpek

Ne ihanetdür o sadra bu zamanda ki anun

Olmaya sahibi bir Asaf-ı kerem a köpek

Hidmet-i devlete sair vüzeradan göreler

Bir fürumaye koca ayuyı akdem a köpek

Bu mahlallerde ki Bagdadı ala şah-ı Acem

Arz-ı rumu ede teshir Abaza hem a köpek

Sattınız iki soysuz bir olup hanlığı

Kimseyietmedünüz bu işe mahrem a köpek

Paymal eylediniz saltanatın ırzını hem

Yok yereoldı telef ol kadar adem a köpek

Hiç hanlık satılır mı hey edebsiz hain

Tutalım olmamış ol fitne muazzam a köpek

Sen kadar düşmen-i devlet mi olur a hınzır

Ne turur saltanatun sahibi bilsem a köpek

Ehl-i dil düşmeni din yoksulu bir melunsun

Öldürürlerse eğer can-be-cehennem a köpek

Böyle kalur mu soysuzlar elinde devlet

noldu ya gayret-i şahenşeh-i azam a köpek

Hak götürdü arabı gitti hele dünyadan

Kim götürse akabince seni bilmem a köpek

File nacar meger yükledeler tabutunu

Çekemez cife-i murdarunu adem a köpek

Filler de çekemezse ne acep laşeni kim

Var mı bir sencileyin div-i mülahhem a köpek

Sen soysuz eşek ol Kirliorospu yaraşur

Bindürüp sırtına teşhir edersem a köpek

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 

Bu Sayfa Şunlarla Da İlgili Olabilir

  • kaside üstadı (07 Mayıs 2017)
  • nefi hicivleri (05 Mayıs 2017)
  • a köpek kasidesi (24 Nisan 2017)
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     Avedesk 1.3 Bölüm 1     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     Avedesk Bölüm2     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     StrokeIt 9.5     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     NanoTeknoloji Nedir?     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     Barkod Nedir?     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     MouseIMP Pro     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     H-racer ve Hydrogen Station     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     Windows Vista Sidebar     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     Pardus Linux 2007 Beta 2     Ürün İncelemesi: APC Back-UPS RS 1000VA Kesintisiz Güç kaynağı(KGK)     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     AMD FireSTREAM Kartlara Logosunu Verdi     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Saab Bio Power     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Apple iPhone     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Mobility Radeon X1900     TecrubeliPilotAraniyor.COM     10.000 Pardus     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     Microsoft Virtual PC 2007     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     Yahoo Messenger Vista !     Kuantum Bilgisayarlar     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     F1'e geri sayım…     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Vista Aero Reloaded     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Yod'm 3D     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     Türk insanına has Google Logoları…     AeroClear Glass for Vista Theme     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     Google Spreadsheets     NuSphere PhpED IDE     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     İTÜRO     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     Free Loader güneş pili     İTÜ Robot Olimiyatları     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Motorlarda Piston Tipleri ve Kullanılan Malzemeler     Güneş Enerjisi Nedir?    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler