Plüton, 2006 yılının Ağustos ayına kadar gezegen olarak kabul edilen, fakat 2006'da Uluslararası Astronomi birliğinin belirlediği bazı kriterlere göre gezegen sınıfından çıkartılmış, Güneş sistemindeki cisimlerden biridir. Peki bu kriterler neler? Plüton gerçekten gezegen mi değil mi? Tüm bunların cevabını vermeden önce biraz Plüton'u tanıyalım.

1800 lü yıllarda Neptün, Uranüs'ün yörüngesindeki hareketlerin düzensizliği sayesinde bulunmuştur. Fakat daha sonraki yıllarda, Neptün'ün varlığının Uranüs'ün hareketlerindeki düzensizliği açıklamadığı ve Neptün'ün de kendi hareketlerinin düzensizlikler gösterdiği anlaşılınca Neptün'ün ötesinde de bir gezegen olduğu tahmin edildi. Bu tahminden sonra araştırmalara girişildi. Sonuçta 15 yıllık bir çalışmayla, Clyde Tombaugh 1930 yılında Plüton'u keşfetti.

Plüton Neptün'den daha sönük, Ay'dan bile daha küçük bir gök cismidir, parlaklığı 14. 5 kadirdir ve ancak en büyük teleskoplarla gözlenebilir. Gelişmiş teleskoplar bile Plüton'u ayrıntılarıyla gözleyemezler. Plüton yapısal olarak kaya ve buzdan oluşur. Plüton'un Charon, Niks ve Hidra adlı 3 uydusu vardır. Garip olan, Plüton'un uydusu Charon, Plüton'dan daha büyüktür. Bu durum Plüton ve Charon'un bir "ikili sistem" olarak kabul edilmelerine yol açmıştır.

Plüton'un yörüngesi 17 derecelik bir eğime sahiptir. Ayrıca bu yörünge dış merkezliği büyük bir yörüngedir. Bu durum, Plüton'un Güneş'e uzaklığının 4 milyon km ile 7 milyon km arasında değişiklik göstermesine neden olur. Plüton Güneş etrafındaki dönüşünü 248 Dünya yılında tamamlar. Plüton çok ince bir atmosfere sahip olup, yüzey sıcaklığı -200 santigrat derece civarındadır.

Peki, atmosferi var, Güneş etrafında dönüyor, üzerinde mevsimsel hareketler var, kendi ekseni etrafında dönüyor, uydulara sahip, yuvarlak bir yapıda... Tüm bu özelliklerine rağmen Plüton neden gezegenlik sınıfında dışlandı?

Şimdiye kadar Plüton'un özelliklerini anlattık, şimdi bir de Uluslararası Astronomi Birliğinin 2006 yılında yeniden düzenleyip açıkladığı "gezegen olma koşulları"na bir bakalım;

1) Güneş (ya da her hangi bir yıldız) etrafında dönme.

2) Kendi kütlesinden dolayı küresel bir yapıya sahip olma.

3) Yörüngesindeki "enkazı" (yani her türlü başka küçük gök cismini) temizlemiş olma.

Bu özelliklere baktığımızda; Plüton Güneş etrafında dönüyor: tamam. Küresel bir yapıya sahip: bu da tamam. Fakat 3. özellik yani yörüngesindeki enkazı temizleme: bu tamam değil. Plüton, yörüngesindeki dönüşünü 248 Dünya yılında tamamlar demiştik. Bu kadar uzun sürede dolaşılan yörüngeyi "temizlemek" haliyle imkansızdır. Ayrıca, Plüton'un çevresi "temiz" olmak bir yana Kuiper Kuşağı denilen, asteroit ve başka küçük cisimle dolu bir alana ev sahipliği yapar. Haliyle bu durum gezegen olma kriterlerinden üçüncüsüne tamamen terstir ve 2006 yılının ağustos ayında bu kritere uymadığı için gezegen statüsünden çıkartılmıştır.

Uluslararası Astronomi Birliği Plüton'u gezegenlikten çıkartınca, Plüton ve Plüton benzeri cisimler için "cüce gezegen" sınıfı kurdu. Bu sınıf genellikle gezegen olma kriterlerinden üçüncüsüne uymayan gök cisimlerinden oluşur. Aralarında bir zamanlar onuncu gezegen diye anılan Xena(Zeyna), daha önceleri asteroit olarak kabul edilen Ceres, Eris gibi cisimler bulunur. Bu arada bir başka ilginç nokta; Ceres ve Eris, Plüton'dan daha büyük bir kütleye sahiptir.

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     Avedesk 1.3 Bölüm 1     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     Avedesk Bölüm2     StrokeIt 9.5     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     NanoTeknoloji Nedir?     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     Murat Günak kimdir?     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Barkod Nedir?     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     MouseIMP Pro     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     Windows Vista Sidebar     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     H-racer ve Hydrogen Station     Pardus Linux 2007 Beta 2     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     Ürün İncelemesi: APC Back-UPS RS 1000VA Kesintisiz Güç kaynağı(KGK)     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     AMD FireSTREAM Kartlara Logosunu Verdi     Saab Bio Power     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     Apple iPhone     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     Mobility Radeon X1900     10.000 Pardus     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     Microsoft Virtual PC 2007     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Yahoo Messenger Vista !     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     Kuantum Bilgisayarlar     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     F1'e geri sayım…     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Yod'm 3D     Vista Aero Reloaded     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Türk insanına has Google Logoları…     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     AeroClear Glass for Vista Theme     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     Google Spreadsheets     NuSphere PhpED IDE     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     İTÜRO     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     Free Loader güneş pili     İTÜ Robot Olimiyatları     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Güneş Enerjisi Nedir?     Motorlarda Piston Tipleri ve Kullanılan Malzemeler    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler