En güzel örneklerinden birisi Türkiye'de bulunan peri bacaları, görüntü ve yapı bakımından oldukça ilginç ve bir o kadar da güzeldir. Özellikle Nevşehir'in Ürgüp ve Göreme yörelerinde rastlanan en güzel örnekleri, bu bölgeyi turistik açıdan oldukça zenginleştirmeyi bilmiş ve önemli kılmıştır.

Peri bacası, oluşum yapısı olarak incelendiği zaman, karşımıza dış faktörler çıkmakta ve de sel suları ve rüzgar bu noktada daha öne çıkmaktadır. Peri bacasının oluşması için öncelikle arazinin tüflü yapıda olması gerekir. Bu türdeki arazilerde, vadi yamaçlarından inmekte olan sel suları ve rüzgar tüfü aşındırır ve tüfe göre daha sert yapılar aşınmayarak ayakta kalır. Aşınma sonucu ayakta kalan ve ilginç görünümlü olan bu yeryüzü şekillerine peri bacası ismi verilmektedir.

Sürekli yukarıdan aşağıya doğru inen sel suları, dik yamaçlardan kendine yol bularak sert yapıdaki kayaların çatlayıp kopmasına yol açar. Daha alt kısımlarda bulunan malzeme daha kolay aşınır ve bu nedenle bu alan derin bir şekilde oyulur. Bu oyulmanın sonucunda vadi yamacı geriler. Yamaçta oluşan bu gerilemeyle birlikte üst kısımlarda bulunan şapka ile aşınmayan konik gövdeli şekiller ortaya çıkar. Ortaya çıkan bu şekiller, peri bacalarıdır. Ortaya çıkış hikayesine bakıldığında peri bacasının oluşumunda yağmur sularının rüzgara ise çok daha etkili olduğu görülmektedir. Rüzgar aşındırması sel sularına oranla çok daha azdır. Sel sularının bu denli etkili olarak alt kısmın oyulmasına neden olan şey ise, arazide bulunan tüflerin geçirimsiz yapıda bulunması ve bitki örtüsünün oldukça seyrek olmasıdır.

Peri bacalarının şekilleri mercek arlına alındığı zaman, karşımıza çıkan ilk şey şapkalardır. Araziye göre daha sert yapıda olması nedeniyle aşınamayan bu şapkalar, peri bacalarının oluşmasında önemli bir rol oynamaktadır. Şapkalı peribacalarının gövdeleri konik biçimindedir. Şapkadan kasıt ise, sert bir kaya parçasıdır. Konik şeklindeki gövdede volkan külü, tüf ve tüffit bulunmaktadır. Tepedeki sert kayada ise, lahar ve ignimbirit gibi sert kayaçlar yer alır. Şapkada bulunan kaya, altındaki kayaç topluluğundan daha sağlam ve dayanıklı yapıdadır. Bu durum, peri bacalarının oluşabilmesi için gereken ilk koşulu oluşturmaktadır. Yine şapkalarda yer alan kaya, peri bacasının ömrünü belirleyen temel etkendir. Yani peri bacasının ömrünü belirleyen şey, şapkada bulunan kayaların direnç özelliğidir. Aynı zamanda şapkadaki kayanın, zayıf yapıdaki tüfün erozyonunu geciktirme özelliği de bulunmaktadır. Bu özelik, şapkanın peri bacasının yüksekliğini kontrol etmesi anlamına gelir.

Peri bacalarının çapları, değişkenlik göstermektedir. Bu değişkenliğin oranları 1 metre ile 15 metre arasında yer alır. Eğer çap 1 metreden az veya 15 metreden fazla ise, peri bacası oluşumu meydana gelmemektedir. Peri bacalarının farklı türleri de bulunmaktadır. Kapadokya bölgesinde bulunan ve bir nevi erozyon sonucunda oluşmuş peri bacası tipleri arasında şapkalı, konili, sütunlu, sivri kayalı ve mantar biçimlidir. Peri bacaları Türkiye'de en fazla, Avanos, Ürgüp ve Üçhisar üçgeninde,   Kayseri'deki Soğanlı vadisinde ve Nevşehir Çat kasabası dolaylarında bulunmaktadır.

Görüntüsüyle büyüleyen peri bacaları, fiziki faktörler sonucunda meydana gelmiş ve grimsi-beyaz renkte yer şekilleridir. Bu şekillere, doğa harikası da denmektedir. Bu şekillerin görüldüğü araziler volkanik arazidir ve yumuşaktır. Bu yumuşaklık yani tüf, bu doğa harikalarının oluşmasında en önemli faktördür.

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     StrokeIt 9.5     Avedesk Bölüm2     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     Murat Günak kimdir?     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     NanoTeknoloji Nedir?     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Barkod Nedir?     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     MouseIMP Pro     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     Windows Vista Sidebar     H-racer ve Hydrogen Station     Pardus Linux 2007 Beta 2     AMD FireSTREAM Kartlara Logosunu Verdi     Ürün İncelemesi: APC Back-UPS RS 1000VA Kesintisiz Güç kaynağı(KGK)     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     Apple iPhone     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Saab Bio Power     10.000 Pardus     Mobility Radeon X1900     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Microsoft Virtual PC 2007     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     Yahoo Messenger Vista !     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     Kuantum Bilgisayarlar     F1'e geri sayım…     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     Yod'm 3D     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Vista Aero Reloaded     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     Türk insanına has Google Logoları…     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     AeroClear Glass for Vista Theme     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     Google Spreadsheets     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     NuSphere PhpED IDE     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     İTÜRO     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     Free Loader güneş pili     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     İTÜ Robot Olimiyatları     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Güneş Enerjisi Nedir?     Hidrojen Yakıt Pilleri Nasıl Çalışır?    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler