En güzel örneklerinden birisi Türkiye'de bulunan peri bacaları, görüntü ve yapı bakımından oldukça ilginç ve bir o kadar da güzeldir. Özellikle Nevşehir'in Ürgüp ve Göreme yörelerinde rastlanan en güzel örnekleri, bu bölgeyi turistik açıdan oldukça zenginleştirmeyi bilmiş ve önemli kılmıştır.

Peri bacası, oluşum yapısı olarak incelendiği zaman, karşımıza dış faktörler çıkmakta ve de sel suları ve rüzgar bu noktada daha öne çıkmaktadır. Peri bacasının oluşması için öncelikle arazinin tüflü yapıda olması gerekir. Bu türdeki arazilerde, vadi yamaçlarından inmekte olan sel suları ve rüzgar tüfü aşındırır ve tüfe göre daha sert yapılar aşınmayarak ayakta kalır. Aşınma sonucu ayakta kalan ve ilginç görünümlü olan bu yeryüzü şekillerine peri bacası ismi verilmektedir.

Sürekli yukarıdan aşağıya doğru inen sel suları, dik yamaçlardan kendine yol bularak sert yapıdaki kayaların çatlayıp kopmasına yol açar. Daha alt kısımlarda bulunan malzeme daha kolay aşınır ve bu nedenle bu alan derin bir şekilde oyulur. Bu oyulmanın sonucunda vadi yamacı geriler. Yamaçta oluşan bu gerilemeyle birlikte üst kısımlarda bulunan şapka ile aşınmayan konik gövdeli şekiller ortaya çıkar. Ortaya çıkan bu şekiller, peri bacalarıdır. Ortaya çıkış hikayesine bakıldığında peri bacasının oluşumunda yağmur sularının rüzgara ise çok daha etkili olduğu görülmektedir. Rüzgar aşındırması sel sularına oranla çok daha azdır. Sel sularının bu denli etkili olarak alt kısmın oyulmasına neden olan şey ise, arazide bulunan tüflerin geçirimsiz yapıda bulunması ve bitki örtüsünün oldukça seyrek olmasıdır.

Peri bacalarının şekilleri mercek arlına alındığı zaman, karşımıza çıkan ilk şey şapkalardır. Araziye göre daha sert yapıda olması nedeniyle aşınamayan bu şapkalar, peri bacalarının oluşmasında önemli bir rol oynamaktadır. Şapkalı peribacalarının gövdeleri konik biçimindedir. Şapkadan kasıt ise, sert bir kaya parçasıdır. Konik şeklindeki gövdede volkan külü, tüf ve tüffit bulunmaktadır. Tepedeki sert kayada ise, lahar ve ignimbirit gibi sert kayaçlar yer alır. Şapkada bulunan kaya, altındaki kayaç topluluğundan daha sağlam ve dayanıklı yapıdadır. Bu durum, peri bacalarının oluşabilmesi için gereken ilk koşulu oluşturmaktadır. Yine şapkalarda yer alan kaya, peri bacasının ömrünü belirleyen temel etkendir. Yani peri bacasının ömrünü belirleyen şey, şapkada bulunan kayaların direnç özelliğidir. Aynı zamanda şapkadaki kayanın, zayıf yapıdaki tüfün erozyonunu geciktirme özelliği de bulunmaktadır. Bu özelik, şapkanın peri bacasının yüksekliğini kontrol etmesi anlamına gelir.

Peri bacalarının çapları, değişkenlik göstermektedir. Bu değişkenliğin oranları 1 metre ile 15 metre arasında yer alır. Eğer çap 1 metreden az veya 15 metreden fazla ise, peri bacası oluşumu meydana gelmemektedir. Peri bacalarının farklı türleri de bulunmaktadır. Kapadokya bölgesinde bulunan ve bir nevi erozyon sonucunda oluşmuş peri bacası tipleri arasında şapkalı, konili, sütunlu, sivri kayalı ve mantar biçimlidir. Peri bacaları Türkiye'de en fazla, Avanos, Ürgüp ve Üçhisar üçgeninde,   Kayseri'deki Soğanlı vadisinde ve Nevşehir Çat kasabası dolaylarında bulunmaktadır.

Görüntüsüyle büyüleyen peri bacaları, fiziki faktörler sonucunda meydana gelmiş ve grimsi-beyaz renkte yer şekilleridir. Bu şekillere, doğa harikası da denmektedir. Bu şekillerin görüldüğü araziler volkanik arazidir ve yumuşaktır. Bu yumuşaklık yani tüf, bu doğa harikalarının oluşmasında en önemli faktördür.

Kategoriler:

Yapılan Yorumlar

Henüz kimse yorum yapmamış.

Bu sayfada yer alan bilgilerle ilgili sorularınızı sorabilir, eleştiri ve önerilerde bulunabilirsiniz. Yeni bilgiler ekleyerek sayfanın gelişmesine katkıda bulunabilirsiniz.

Yorum Yapın

Adınız:
E-Mail:
Mesajınız:
Doğrulama: Güvenlik Kodu
 
Hosts Dosyası Nedir?     Ekinoks Nedir?     Vista Transformation Pack 5.5     Samsung'un 32 GB Flash Sürücüsü Görücüye Çıktı     İntel'in Core 2 Duo E6400'ü %56'lık oc ile fiyat-performans kralı     Avedesk 1.3 Bölüm 1     İşte Karşınızda Yeni Honda Civic     M-Audio MobilePre USB - USB Beslemeli, Pre-amplifikatörlü USB Ses Kartı     M-Audio, Avid/Digidesign tarafından satın alındı - İki dev birleşti     Cubase 4 - Devrimci bir kilometre taşı Müzik prodüksiyon yazılımı.     Avedesk Bölüm2     VW Touran CCS (BiZEL Motorlu Tek Araç)     Windows Vista Güncelleştirme Paketi     Arama Motorları Nasıl Çalışır?     Murat Günak kimdir?     AMD: Fusion ile CPU ve GPU'yu Birleştiriyor.     NanoTeknoloji Nedir?     Java Destekli Telefonlar için 3D Performans ve Kalite Testleri     VW Tiguan ( Küçük Touareg )     Cubase 4 - Kontrol Odası (Control Room)     SSL Nedir? Nasıl Çalışır?     Avedesk Bölüm 3 - Ave Scripter Eklentileri     C-Metisse (Citroen'in Yeni Bombası)     Ürün incelemesi: Saitek P3000 Wireless PRO Gamepad     Beklenen oyun: Trackmania UNITED çıktı!     H-racer ve Hydrogen Station     Windows Vista Sidebar     Ürün İncelemesi: Toshiba USB 2.0 1GB Flash Bellek     VISTA TRANSFORMATION PACK 6.0     Ürün İncelemesi: APC Back-UPS RS 1000VA Kesintisiz Güç kaynağı(KGK)     AMD FireSTREAM Kartlara Logosunu Verdi     Pardus Linux 2007 Beta 2     Ekran Kartları Nasıl Çalışır?     Saab Bio Power     Yüzyılın icadı: Erke Dönergeci     Hidrojen Kullanan Otomobil Sayısı Her Geçen Gün Artıyor!     Nintendo Wii Haber Kanalı Artık Yayında     Samsung'tan Dünyanın En İnce Cep Telefonu     Mobility Radeon X1900     Vista'nın da çıkmasıyla beraber 4 çekirdekli işlemciler artık standart hale geliyor     TecrubeliPilotAraniyor.COM     Super Mario artık Nintendo Wii ‘de     Avedesk Eklentilerin Ayarlanması     Dünyanın İlk Boxer Turbo Dizel Motoru     Ford Mustang Giugiaro Konsept     Dizüstü Canavarı: Monster T2-Rex T72M575U1     Yüzyılın yarış oyunu: Test Drive Unlimited!     ATI Catalyst 7.2 Sürücüleri Çıktı!     Microsoft Virtual PC 2007     Kuantum Bilgisayarlar Geliyor     Video oyunları çocukları zayıflatıyor     MSN alternatifi, kullanıcıların yeni gözdesi: Trillian     Vista üzerinde IIS 7.0 Kurulumu     Kuantum Bilgisayarlar     Yahoo Messenger Vista !     Casper, dört çekirdekli Intel CoreTM 2 Quad Q6600 işlemciye sahip yeni modelini pazara sundu.     HP iPAQ Voice Messenger 510 ; Ses tanıma, Wi-Fi, Windows Mobile 6.0 hepsi bir arada     F1'e geri sayım…     Intel 11X Fabrikasını Yenliyor     Toshiba'dan 51 GB HD DVD     Corel WordPerfect Lightning' in halka açık beta sürümünü yayımlıyor!     Far Cry'ın devam oyunu, muhteşem grafikleriyle: Crysis     Değişen İklim Değil,Enerji Olsun!..     Küresel Isınmanın Nedenleri? Sebepleri?     IBM Dünya'nın En Güçlü Bilgisayarını Geliştriyor     Hard Disk Pazarının Kralı: Seagate     Oyunlar yeni bir boyut kazandı: TrackIR!     Vista Aero Reloaded     Elbit Systems VIPeR "avcı-katil" robotu çıkarıyor     Adobe'den Ücretsiz PDF Oluşturma Hizmeti     Türk insanına has Google Logoları…     Yahoo'dan Sınırsız Email Kapasitesi     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm1     Hava Kirliliğini Arttıran Sıcaklık İnversiyonu- Bölüm2     AeroClear Glass for Vista Theme     NuSphere PhpED IDE     Ati HD2900XT, Nvidia 8800GTX'a Karşı: Crysis Demo ve 3DMark06 Testleri     Vista'da Farklı Temalar Kullanmak     Google Spreadsheets     Mucitlerimiz Gün Işığına Çıkıyor     768MB 8800GTX, 512MB ATI HD 2900XT, 640MB 8800GTS Oyun ve 3DMark06 Testleri     Nükleer Santraller: Nasıl Çalışır? Problemleri Nelerdir?     İTÜ Robot Olimiyatları     Free Loader güneş pili     Hovercraft: Sınır Tanımayan Araç     Vestel, Tamamen Türk Yapımı Yakıt Pili Üretti     Kuzey Işıkları'nın Dansı     Boğaziçi Üniv. Robot Günleri     Adobe CS3 ile Mac'te, Daha Fazla Şey Yapın     Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nelerdir?     Beynimiz Nasıl Öğreniyor?     Motorlarda Yanma Odaları ve Özellikleri     Motorlarda Piston Tipleri ve Kullanılan Malzemeler     Güneş Enerjisi Nedir?     Hidrojen Yakıt Pilleri Nasıl Çalışır?     Crysis'in sahne tasarımlarına bir göz atalım     Colin McRae: DIRT     Geleceğin Yakıtı, Hidrojen Nedir?     Güneş Enerjisinden Elektrik Nasıl Elde Edilir?     Hidrojen Yakıt Pilinin Kullanım Alanları ve Dünya Üzerindeki Gelişimi    
Coğrafya
Coğrafya Sitesi
Tarih Sitesi
Türkçe Sitesi
Bilgi Sitesi
Bilgiler